Réaltaí na hÉireann i mbun tacaíochta do Sally Rooney le litir oscailte

Tá slua mór daoine cáiliúla as Éirinn tar éis a dtacaíocht a léiriú do Sally Rooney tar éis dá foilsitheoir a fhógairt nach soláthróidh sé a húrscéalta a bhfuil an-tóir orthu do shiopaí sa Ríocht Aontaithe a thuilleadh.

Thug Rooney le fios an tseachtain seo caite, tar éis di gealltanas a thabhairt a cuid ioncaim ar fad a bhronnadh ar Palestine Action, grúpa atá ainmnithe mar eagraíocht sceimhlitheoireachta ag Rialtas na Ríochta Aontaithe, gur chinn a foilsitheoir, Faber, nach bhféadfadh sé a húrscéalta a dhíol sa Bhreatain ná an t-airgead a thiocfadh óna ndíol a thabhairt di.

I ráiteas, dúirt sí go bhféadfadh sé, mar thoradh ar a tiomantas tacú leis an ngrúpa, “a bheith ina chion coiriúil tromchúiseach anois na conarthaí chun mo shaothar a fhoilsiú sa Ríocht Aontaithe a chomhlíonadh”.

Mar sin féin, chuir sí i bhfios go láidir go raibh sí “lánullamh glacadh leis na hiarmhairtí”.

Anois, tá cur síos déanta i litir oscailte a foilsíodh san New Statesman ar bhaint shaothar Rooney de sheilfeanna na siopaí mar ionsaí ar an tsaoirse cainte. Tá liosta fada daoine cáiliúla, cuid mhór acu as Éirinn, tar éis an litir a shíniú chun a dtacaíocht a léiriú di.

Dearbhaíodh go bródúil sa litir: “Is scríbhneoir í Sally Rooney, ní sceimhlitheoir. Caithfidh a cuid leabhar a bheith ar fáil don phobal.”

Níos déanaí, d’iarr an litir ar Rialtas na Breataine an reachtaíocht frithsceimhlitheoireachta a leasú, reachtaíocht ar chuir na sínitheoirí síos uirthi mar “áiféis choisctheach”.

I measc na ndaoine a thacaigh le Rooney bhí daoine a bhí páirteach san oiriúnú teilifíse dá húrscéal móréilimh Normal People. Bhí an stiúrthóir Lenny Abrahamson agus dhá phríomhaisteoir na sraithe, Paul Mescal agus Daisy Edgar-Jones, ar fad i measc na ndaoine a shínigh an litir.

Thacaigh roinnt mhaith deilbhíní eile na hÉireann leis an litir freisin. Ina measc bhí Jessie Buckley, CMAT, Kneecap, Marian Keyes, Colm Tóibín, Nicole Flattery, Naoise Dolan, Anne Enright, Anna Burns, Colum McCann agus Sharon Horgan.

Níorbh iad tallann na hÉireann amháin a sheas le Rooney, áfach, mar shínigh roinnt daoine mór le rá eile an litir. Ina measc bhí na haisteoirí iomráiteacha Tilda Swinton agus Susan Sarandon, an t-iarpheileadóir Gary Lineker agus fiú Jeremy Corbyn.

Bhí comhúdair i measc na sínitheoirí freisin, lena n-áirítear Zadie Smith, Arundhati Roy, Julian Barnes, Jeanette Winterson agus Irvine Welsh.

Shínigh triúr laureates Nobel an litir chomh maith: Anne Carson, Annie Ernaux agus J. M. Coetzee.

Cé gur le comhaontú Rooney a rinneadh cinneadh Faber stop a chur lena cuid leabhar a sholáthar do shiopaí sa Ríocht Aontaithe, cháin an litir oscailte “cinsireacht dhíreach nó indíreach” agus d’iarr sí ar Rialtas na Ríochta Aontaithe an dlí a athrú.

Seo mar a dúradh sa litir: “Is ionsaí é iad a bhaint den díol, ar bhonn reachtaíochta frithsceimhlitheoireachta atá míchiallmhar agus dian leatromach, ar na bunphrionsabail a bhaineann leis an tsaoirse cainte agus léirithe, prionsabail a bhfuil glactha leo le fada mar ghnáthchuid den saol sa tír seo.”