Tá sé ráite ag Sally Rooney nach féidir léi a cuid leabhar a dhíol sa Ríocht Aontaithe a thuilleadh mar gheall ar an tacaíocht a thug sí don ghrúpa agóide toirmasctha Palestine Action.
Fógraíodh gur eagraíocht sceimhlitheoireachta é an grúpa sa Ríocht Aontaithe i mí Iúil 2025, rud a fhágann go bhfuil sé ina chion coiriúil anois a bheith i do bhall de nó tacaíocht a thabhairt dó, cion a d’fhéadfadh téarma príosúin suas le 14 bliana a thabhairt mar phionós.
Dúirt Rooney, atá 35 bliain d’aois, roimhe seo go dtabharfadh sí tuillimh a cuid leabhar agus oiriúnuithe BBC dá húrscéalta do Palestine Action, a bhfuil sé mar sprioc ráite ag an ngrúpa ‘deireadh a chur le rannpháirtíocht dhomhanda i réimeas cinedhíothach agus apairtheid Iosrael’.
Mar thoradh air sin, tá sé socraithe ag foilsitheoir an scríbhneora as Maigh Eo, Faber, nach féidir leis a cuid úrscéalta a dhíol sa Bhreatain.
I ráiteas uaithi, dúirt údar Normal People: ‘I mí Iúil 2025, rinneadh an grúpa agóide gníomhaíochta díreach Palestine Action a thoirmeasc mar eagraíocht sceimhlitheoireachta sa Ríocht Aontaithe. An mhí ina dhiaidh sin, scríobh mé alt tuairimíochta ag cur in iúl go raibh rún agam leanúint ar aghaidh ag tacú le Palestine Action, nach grúpa toirmasctha ná coiscthe é anseo i bPoblacht na hÉireann.
‘Mar thoradh air sin, d’fhéadfadh sé go mbeadh comhlíonadh conarthaí chun mo chuid oibre a fhoilsiú sa Ríocht Aontaithe ina thromchion coiriúil anois.’
Ar lean sí léi: ‘Tar éis próiseas comhairliúcháin agus comhairlithe, agus le mo lánpháirtíocht, tá sé socraithe ag mo fhoilsitheoir Faber nach féidir leis mo chuid oibre a sholáthar laistigh den Ríocht Aontaithe a thuilleadh. D’fhéach mé le gach iarracht a dhéanamh a bheith macánta leis an bpobal faoi mo chreidimh agus mo rún, agus tá mé deartha go hiomlán chun glacadh leis na hiarmhairtí.’
Rinneadh drámaí teilifíse de dhá úrscéal an údair, Normal People agus Conversations With Friends, agus foilsíodh an leabhar is déanaí uirthi, Intermezzo, i 2024.
D’eisigh Faber ráiteas uathu féin, ag deimhniú an cinneadh gan a cuid leabhar a sholáthar sa Ríocht Aontaithe. Mhéadaigh siad gurb amhlaidh a bhí toisc go gciallódh reachtaíocht reatha na Ríochta Aontaithe nach bhféadfadh sé tuillimh ó dhíolacháin sa Bhreatain a phasáil chuig Rooney a thuilleadh, mar gheall ar a tacaíocht don ghrúpa toirmasctha.
‘Is staid docreidte do fhoilsitheoir é obair scríbhneora a dhíol agus gan a bheith in ann tuillimh a phasáil ar aghaidh,’ a dúirt Faber. ‘Mar sin, agus i lánpháirtíocht le Sally, tá an cinneadh glactha againn nach féidir linn a cuid oibre a sholáthar sa Ríocht Aontaithe i bhformáid ar bith a thuilleadh.’
Dúirt an foilsitheoir go raibh sé bródúil i gcónaí as saothar Rooney agus go leanfadh sé air ag díol a cuid leabhar i gcríocha eile.
I mí Meán Fómhair 2025, chealaigh Rooney turas go Londain chun Dámhachtana Ealaíon Sky don litríocht a ghlacadh mar gheall ar imní go bhféadfaí í a ghabháil dá rachadh sí isteach sa tír de bharr a tacaíochta do Palestine Action.
I dteachtaireacht chuig lucht féachana na ndámhachtainí, dúirt sí: ‘Is mian liom go bhféadfainn a bheith libh anocht chun an gradam a ghlacadh go pearsanta, ach mar gheall ar mo thacaíocht do agóid neamhforéigneach in aghaidh cogaidh, tá sé molta dom nach féidir liom dul isteach sa Ríocht Aontaithe go sábháilte a thuilleadh gan an baol go ngabhfaí mé.
‘Sa gcomhthéacs sin, ba mhaith liom buíochas níos teo fós a ghabháil libh as mo chuid oibre a onórú anocht, agus mo chreideamh i dtdínit agus i áilleacht gach beatha daonna, agus mo dhlúthpháirtíocht le muintir na Palaistíne a athdhearbhú.’
Tá agóidí rialta curtha ar siúl ag lucht tacaíochta Palestine Action mar dhúshlán do thoirmeasc rialtas na Ríochta Aontaithe, rud a d’fhág go raibh na céadta gabháil faoi reachtaíocht sceimhlitheoireachta.
I mí na Samhna seo caite, thug Rooney rabhadh i ráiteas finné a cuireadh faoi bhráid na hArd-Cúirte i Londain go bhféadfadh a cuid leabhar atá ann cheana féin imeacht ó shiopaí sa Ríocht Aontaithe agus go mb’fhéidir nach mbeadh sí in ann obair nua a fhoilsiú ansin mar gheall ar an dtoirmeasc.
I mí Feabhra, rialaigh an chúirt go raibh an cinneadh toirmeasc a chur ar Palestine Action neamhdhleathach agus míchóir. Mar sin féin, d’impaigh Cúirt Achomhairc na Ríochta Aontaithe an rialú sin i mí Meithimh, mar d’aimsigh sí go raibh an toirmeasc dleathach. Tá achomharc maidir leis an dtoirmeasc le héisteacht ag Cúirt Uachtarach na Ríochta Aontaithe ar an 4 agus 5 Samhain.
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
