Tá costais choláiste ag dul i méid agus tá na pointí CAO ag ardú chomh tapa sin go bhfuil níos mó brú ar mhic léinn ná mar a bhí riamh.
Deirtear go bhfuil deireadh curtha leis an saol ‘réchúiseach’ a bhíodh ag mic léinn fadó, mar go mbíonn an tromlach mór ag dul díreach chuig an obair tar éis ranganna.
Tháinig na comharthaí seo leis na tairiscintí CAO an tseachtain seo, agus dearbhaíodh go raibh ardú mór eile ar na pointí.
Ar an meán, bhí 5.9% níos mó pointí ag teastáil i mbliana ná anuraidh, agus tá gach cúrsa i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath anois os cionn 400 pointe don chéad uair.
Deir Aontas na Mac Léinn go bhfuil an scéal lóistín níos measa ná riamh, agus go gcaithfidh mic léinn óga uaireanta fada ar an mbóthar nó cíos i bhfad níos airde a íoc ná a gcomhghleacaithe san Eoraip.
Níl aon taifead oifigiúil ar líon na mac léinn Éireannacha thar lear, ach measann Eunicas, gníomhaireacht a éascaíonn staidéar thar sáile, go bhfuil sé timpeall 4,000.
Deir Guy Flouch, ceann Eunicas, go bhfuil dhá phríomhchúis leis: ‘I bhfad níos saoire é agus níl córas pointí ann.’
In ionad gráid a chur san áireamh, úsáideann ollscoileanna ar mhór-roinn na hEorpa aistí, agallaimh agus scrúduithe iontrála.
I roinnt tíortha tá táillí i bhfad níos ísle nó fiú saor in aisce, agus tá scéimeanna flaithiúla airgid ar fáil, lena n-áirítear iasachtaí ar ús íseal.
Dúirt an tUasal Flouch: ‘Do mhórán daoine ní féidir leo dul chuig an gcoláiste anseo mar gheall ar na costais arda — go háirithe an cíos nó an taisteal laethúil.’
Chuir comhairleoir treorach ceist an bhfuil an córas pointí seo ‘oiriúnach ar chor ar bith’.
‘Tá mic léinn ann a fhaigheann 625 pointe, an t-uasmhéid, agus fós ní leor é don fhiaclóireacht, mar shampla.’
Ach deir sé go dtagann mic léinn a dhéanann a gcúrsaí thar lear abhaile le níos mó neamhspleáchais, seasmhachta agus scileanna oibre.
Deir Bryan Ó Mathúna ó Aontas na Mac Léinn in Éirinn gur féidir leis an méadú ar mhic léinn ag dul thar lear de bharr airgid a fheiceáil go soiléir.
‘Bím ag obair le haontais mac léinn ar fud na hEorpa, agus deir siad liom go mbíonn cíos míosa sa Ghearmáin thart ar €200 don árasán le seomra maith agus seomra suí measartha.
‘Má tá mé 18 mbliana d’aois agus rogha agam idir sin nó €1,000 i mBaile Átha Cliath, is léir cén rogha a dhéanfainn.’
Deir sé freisin go bhfeiceann mic léinn a chaitheann seimeastar thar lear cé chomh maith is atá cúrsaí ag mac léinn Eorpacha eile.
‘Cloisim go leor mac léinn a d’fhill ó Erasmus ag rá: “Ba mhaith liom dul ar ais — bhí ceaintín i bhfad níos saoire, lóistín níos saoire, iompar poiblí níos fearr, agus mar sin de.’”
Thaispeáin figiúirí anuraidh gur tháinig Éire sa chúl de 34 thír san OECD ó thaobh infheistíochta san oideachas. Is é 5.7% den OTI an meán infheistíochta i dtíortha OECD, ach níl Éire ach ar 2.8%.
Deir Ó Mathúna go bhfuil na fadhbanna atá ag mic léinn Éireannacha i bhfad níos troime ná i dtíortha eile.
‘Nuair a labhraím faoin bPortaingéil, deir siad liom go n-íocann siad timpeall €200 sa seimeastar.
‘Anseo tá táillí ag dul ar ais suas go €3,000. Agus nuair a luaim lóistín i stíl “digs” nó scéimeanna “rent-a-room”, níl a fhios acu cad atá i gceist, mar go mbíonn lóistín mac léinn dá gcuid féin acu.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
