

Tá straitéisithe toghcháin an pháirtí, Phil Hogan ina measc, ceistithe ag foinsí Fhine Gael i ndiaidh teipeanna a bhfeachtas.
Ba iad coiste saineolaithe an pháirtí a stiúir an feachtas, lena n-áirítear Olwyn Enright, iarchoimisinéir an AE Phil Hogan, Colm Brophy TD agus rúnaí ginearálta an pháirtí John Carroll, in éineacht leis an gceannaire Simon Harris.
Dúirt foinsí Fhine Gael go dteastaíonn ‘scrúdú fóiréinseach’ ar fheidhmíocht an choiste toghcháin anois.

Dúirt foinse amháin gur cheart d’Enright, stiúrthóir toghcháin an pháirtí, ‘níos mó ama a chaitheamh ag déanamh obair ar shuíochán Joe McHugh a choinneáil’.
Tá Enright pósta leis an iar-TD i nDún na nGall, an tUasal McHugh, a d’éirigh as fuip an pháirtí i 2022 agus a d’éirigh as an bpolaitíocht níos déanaí; ní raibh sé san iomaíocht sa toghchán.
Bhí beirt iarrthóir ag an pháirtí sa dáilcheantar ach níor éirigh leo suíochán a bhuachan.
Dúirt duine sinsearach amháin go bhfuil ‘gá le hathbhreithniú a dhéanamh ag Ceanncheathrú (HQ) an pháirtí.
Dúirt siad, áfach, go rinne siad an chuid is mó de na rudaí i gceart, ag tagairt do Theachtaí Dála nua ar nós Paula Butterly i Lú (Louth) agus John Clendennen in Uíbh Fhailí (Offaly).
Dúirt foinse eile: ‘Má fhéachann tú air ón uair a ghlac Harris an lámh in uachtar go dtí anois, is rud maith é. go hoibiachtúil, mar go raibh Fine Gael chun a bheith scriosta faoin am a d’fhág Leo.
‘Mar sin féin, rinneadh cúpla cinneadh mícheart ar fud na tíre, rud a chaill suíocháin a d’fhéadfadh a bheith buaite ag Fine Gael.
‘Bheinn an-cháinteach ar an gcinneadh Olwyn a thabhairt isteach. Níor ghlac sí am le tuiscint a fháil ar na comhthéacsanna áitiúla agus chuir sí i gcoinne comhairle iarrthóirí áitiúil.’
Tá sé ráite ag dreamanna ón bpáirtí go bhfuil gá le ‘athbhreithniú fóiréinseach’ ar an bhfeachtas tar éis roinnt torthaí díomácha sa toghchán.
Theip ar an bpáirtí suíochán a bhaint amach i nDún na nGall, Ciarraí, Loch Garman agus Corcaigh Thiar Theas.
Theip ar Helen McEntee comhghleacaí páirtí a thabhairt isteach sa Mhí Thoir freisin. Dúirt foinsí, áfach, go raibh tacaíocht láidir d’iarrthóirí neamhspleáchaansin ar aon nós.
Dúirt siad: ‘Níl a fhios agam an mbeadh suíochán buaite againn i nDún na nGall ceachtar bealach. Bhí sé ina chríoch naimhdeach. Seans go dtógfaidh sé dhá thoghchán chun duine a fháil ar ais ansin.’
Dúirt foinse shinsearach de chuid Fhine Gael: ‘Is praiseach a bhí ann i gCiarraí. Ba cheart go bheimis ag dul le Tommy Griffin, ach tá stair againn gan Ciarraí a chur i gceart.
‘Caithfidh an cheannaireacht a bheith freagrach as an gceann sin.’

Maidir leis an bhfeachtas níos leithne, dúirt figiúr eile: ‘Chaith siad an chéad choicís ag caint ar chúrsaí sóisialta agus ag troid le Fianna Fáil. Rinne siad dearmad gur cheart go mbeadh muid i gcoinne Sinn Féin.
‘Is le seachtain le dul a d’iompaigh an aird ar an ngeilleagar, rud ar cheart dóibh a bheith ag caint faoi ón tús.
‘Lig siad do Simon Harris a bheith mar an t-aon scéal agus níor athrígh siad é sin. Cén fáth nach raibh rud éigin acu ar aon iarrthóirí eile chun cúrsa na sraithe nuachta a athrú?’
Dúirt urlabhraí de chuid Fhine Gael: ‘Toghadh 23 Teachta Dála nua d’Fhine Gael san olltoghchán, 22 acu nár toghadh chun na Dála riamh – cúigear díobh sin ina Seanadóirí, 14 ina gcomhairleoirí agus ceathrar nach raibh ina n-ionadaithe poiblí.
‘Déanfaidh an páirtí athbhreithniú cuimsitheach ar an toghchán ag leibhéal náisiúnta agus toghcheantair.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.