Tá ómós á thabhairt don cheoltóir de chuid Clannad Moya Brennan tar éis a báis ag aois 73.
Thaifead Moya tuairim is 30 albam agus dhíol sí na milliúin taifead le linn a gairme, agus go leor ag caint faoina tionchar ollmhór ar an gceol traidisiúnta in Éirinn agus thar lear.
Bunaíodh Clannad i 1970 agus chuaigh siad ar aghaidh chun bheith ar cheann de na grúpaí Éireannacha is cáiliúla ar domhan, agus Moya ag seinm lena huncailí, Noel agus Pádraig Duggan, agus a deartháireacha, Ciarán agus Pól.
Ag tabhairt ómóis do Moya Dé Máirt, dúirt TD de chuid Shinn Féin do Dhún na nGall, Pearse Doherty: ‘An-bhrónach cloisteáil faoi bhás Moya Brennan.
‘Thug Moya an oiread sin d’Éirinn agus dá muintir. Tugtar an Chéad Bhean den cheol Ceilteach uirthi, mhúnlaigh a hamhráin agus a scéalta an oiread sin saolta agus beidh meas orthu i gcónaí.
‘Bhí Moya bródúil as a fréamhacha. Ambasadóir cumhachtach d’Éirinn – thug sí ár gceol, ár dteanga agus ár gcultúr agus roinn sí iad leis an domhan.
‘Táimid ag smaoineamh ar a fear céile Tim, a beirt pháistí Aisling agus Paul, an teaghlach níos leithne, a cairde, agus ar gach duine a raibh aithne agus grá acu di.
‘Ar dheis Dé go raibh a hanam.’
Dúirt an Feisire Parlaiminte Ciarán Mullooly: ‘Scéal an-bhrónach ón iarthuaisceart ar maidin. Táimid ag cailleadh cuid de na daoine mór le rá i gceol na hÉireann.’
Chomh maith lena ceol le Clannad, thaifead Moya roinnt albam aonair freisin, agus in 2020, labhair sí faoi mar a diagnóisíodh fibróis scamhógach (pulmonary fibrosis) uirthi.
Ag labhairt ar an Late Late Show, d’inis Moya conas a diagnóisíodh í trí bliana go leith roimhe sin agus gur athfhrásaigh sí cuid dá hamhráin chun cabhrú léi lena hanálú.
Dúirt sí: ‘Agus mé mar amhránaí, agus rud mar seo a fháil, tá sé beagáinín brónach… Caithfidh dearcadh maith a bheith agat ar an saol agus lúcháir na beatha a fheiceáil. Is beannacht í a bheith anseo.’
Tá a fear céile, Tim Jarvis, agus a beirt pháistí, Aisling agus Paul, fágtha ina diaidh.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
