Poblacht na hÉireann níos fearr as ó thaobh caighdeáin bheatha ná an Tuaisceart

Léiríonn an tuarascáil is déanaí ón Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta na difríochtaí idir geilleagair i bPoblacht na hÉireann agus an Tuaisceart agus an chaoi ar féidir leo oibriú le chéile

Tá rátaí fostaíochta níos airde, ionchas saoil níos faide agus daonra atá ag fás níos tapúla sa Poblacht i gcomparáid leis an Tuaisceart, de réir tuarascála nua.

Seo an chéad cheann i sraith nua tuarascálacha bliantúla ón Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta (ESRI) ina ndéantar comparáid idir na geilleagair ar gach taobh den teorainn.

Léiríonn an tuarascáil an chaoi a raibh rannpháirtíocht lucht saothair agus rátaí fostaíochta níos airde i bPoblacht na hÉireann anuraidh.

Sheas rannpháirtíocht ag 78.5% sa Phoblacht agus 75.7% sa Tuaisceart, agus bhí rátaí fostaíochta ag 75.1% sa Phoblacht agus 74.3% sa Tuaisceart.

Mar sin féin, fuarthas amach freisin go raibh dífhostaíocht níos airde sa i bPoblacht na hÉireann ag 4.4% i gcomparáid le 1.8% sa Tuaisceart, rud a léiríonn na difríochtaí i ndinimic an mhargaidh saothair.

De réir ​​an tuarascáil, a thagraíonn don bPoblacht mar ‘Éire’ agus don Tuaisceart mar ‘Tuaisceart Éireann’, tá ‘Éire níos fearr ná Tuaisceart Éireann i roinnt beart de chaighdeáin mhaireachtála’, lena n-áirítear ioncam agus tuilleamh in aghaidh na huaire.

Dúirt sé gur fachtóir lárnach é an ionchas saoil a léiríonn éifeachtaí ioncaim, oideachais agus rochtana ar sheirbhísí sláinte.

Sa bhliain 2022, ba é 80 bliain agus beagnach 11 mhí é d’fhir agus 84 bliain agus dhá mhí do bhan i bPoblacht na hÉireann, i gcomparáid le 78 bliain agus 11 mhí d’fhir agus 82 bliain agus ocht mí do bhan sa Tuaisceart.

Léiríonn an tuarascáil gur mhéadaigh daonra na Poblachta faoi 700,000, nó thart ar 15%, go 5.3 milliún idir 2015 agus 2024, agus gur fhás daonra an Tuaiscirt faoi thart ar 80,000, nó thart ar 4%, go 1.9 milliún.

Thug sé faoi deara an difríocht idir an chaoi a gcruthaítear beartas sa dá dhlínse, toisc gur stát ceannasach é an Phoblacht agus gur réigiún díláraithe den Ríocht Aontaithe é an Tuaisceart mar aon le Sasana, Albain agus an Bhreatain Bheag.

Mar sin féin, dúirt sé go raibh téamaí coitianta táirgiúlachta, iomaíochais agus dícharbónú ag na cláir rialtais sa dá chuid den oileán.

Tá sé mar aidhm ag an tionscadal idir an ESRI agus an tAonad Oileáin Chomhroinnte i Roinn an Taoisigh ‘tuiscint chomhpháirteach a fhorbairt tuilleadh ar gheilleagair Poblacht na hÉireann agus Thuaisceart Éireann d’fhonn tacú le forbairt beartais, eolas a chur ar fáil do thaighde amach anseo agus comhoibriú níos mó a spreagadh maidir le dúshláin agus deiseanna comhroinnte’.

Dúirt an Tánaiste Simon Harris: ‘Cuirfidh an tsraith bonn fianaise ríthábhachtach ar fáil maidir le cosúlachtaí agus difríochtaí eacnamaíocha, ó Thuaidh agus ó Dheas, agus cabhróidh sí le sainaithint a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfaimis comhoibriú níos mó chun leasa fhrithpháirtigh, ar fud réimse réimsí beartais.’

Dúirt Alan Barrett, comhúdar na tuarascála: ‘Is é an sprioc atá againn ná measúnú a dhéanamh le himeacht ama ar an gcaoi a n-athraíonn an dá gheilleagar agus ar an gcaoi a bhfuil beartas ag dul i bhfeidhm ar na héabhlóidí sin.’

Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)

• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com

• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.

• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie

Cliceáil ar cheann de na lógónna chun an stáisiún teilifíse agus na stáisiúin raidió Gaeilge a fháil