Tá iriseoirí RTÉ ag iarraidh ar bhord an stáisiúin diúltú do rannpháirtíocht Iosrael san Eoraifís (Eurovision).
Leanfadh cinneadh cosc a chur ar Iosrael ón Eoraifís fasach atá leagtha síos cheana féin – mar shampla i 2022 cuireadh cosc ar an Rúis ón Eoraifís tar éis ionradh na hÚcráine.
I measc na n-ionsaithe a rinne Iosrael ar Phalaistínigh i nGaza tá bac a chur ar chabhair dhaonnúil a thabhairt do na daoine atá ag fáil bháis.
Tá an Taoiseach Micheál Martin tar éis ‘coir chogaidh’ a thabhairt ar an bhlocáil agus d’iarr sé go gcuirfí deireadh láithreach leis an embargo ar bhia agus soláthairtí ríthábhachtacha eile dul isteach i nGaza.
Tagann an glaoch mar go bhfuil Iosrael ag bagairt Gaza a ghlacadh agus Palaistínigh nach maraítear a bhogadh go ‘tríú tír’.
Dúirt Benjamin Netanyahu, príomh-aire Iosrael, go mbogfar an daonra ar mhaithe lena chosaint féin, tar éis dó a fhógairt go seolfar níos mó trúpaí Iosraelacha go Gaza chun níos mó talún a ghabháil.
Tá beagnach gach duine do na 2.3 milliún i nGaza díláithrithe ó thosaigh na hionsaithe i mí Dheireadh Fómhair 2023.
Maraíodh níos mó ná 52,000 duine sna hionsaithe.
Dúirt baill de Cheardchumann Náisiúnta na nIriseoirí (NUJ) in RTÉ go scríobhfaidh siad chuig an mbord maidir le hIosrael san Eoraifís.
Tá teagmháil déanta ag an ngrúpa cheana féin leis an ard-stiúrthóir Kevin Bakhurst.
I litir an tseachtain seo caite, d’iarr siad ar an Uasal Bakhurst ‘leanúint an ceannas’ a thug tíortha eile agus ‘scríobh chuig an Aontas Craolacháin Eorpach (European Broadcasting Union, EBU) ag rá go bhfuil RTÉ i gcoinne rannpháirtíocht Iosrael sa chomórtas’.
‘Tá bac reatha Iosrael ar sholáthairtí daonnúla ríthábhachtacha ó 2 Márta, a hionsaithe aeir i gceantair shibhialta dlúthdhaonra i nGaza agus a hoibríochtaí sa Bhruach Thiar cáinte ag ár Rialtas – agus ag go leor gníomhaireachtaí de chuid na Náisiún Aontaithe – mar shárú ar a hoibleagáidí daonnúla idirnáisiúnta,’ a deir an litir.
‘Tá an seasamh seo le feiceáil i meon láidir an phobail ar fud na hÉireann, a bhfuil fuath acu ar ghníomhartha Iosrael.’
Deir sé: ‘Creidimid gur chóir go léireodh RTÉ, mar bhall den EBU, freasúra poiblí Stát na hÉireann i gcoinne ghníomhartha Iosrael sa Phalaistín.’
Agus deir sé go bhfuil iallach dlíthiúil ar RTÉ an seasamh seo a ghlacadh chun cloí leis an Acht Craolacháin, a deir gurb é ról na gcraoltóirí ná ‘seasamh leis na luachanna daonlathacha atá sa Bhunreacht’.
Luaigh siad an gníomh a rinne Ard-Stiúrthóir EBU Noel Curran chun rannpháirtíocht na Rúise san Eoraifís a chur ar fionraí i 2022 tar éis ionradh na hÚcráine.
Dúirt siad go soláthraíonn an cinneadh sin ‘fasach láidir’ don EBU Iosrael a chur ar fionraí.
D’iarr craoltóirí náisiúnta na hÍoslainne, na Slóivéine agus na Spáinne cheana féin go ndéanfaí Iosrael a eisiamh ó chomórtas na míosa seo i Basel.
Tháinig na glaonna ó iriseoirí RTÉ tar éis d’Iosrael plean a cheadú chun Gaza a ghabháil.
Dúirt an Taoiseach go raibh sé sin ‘go hiomlán do-ghlactha’.
Ina óráid ag cruinniú Mullaigh Éire Dhomhanda (Global Ireland Summit) i mBaile Átha Cliath, dúirt an tUasal Martin: ‘Tá breis agus 50 lá caite ó níor ceadaíodh bia, cógais agus soláthairtí riachtanacha eile dul isteach i nGaza.
Dúirt sé: ‘Tá sé mícheart, i bprionsabal agus sa dlí, ocras agus fulaingt a chur ar dhaonra sibhialta, is cuma cad iad na cúinsí. Is léir gur coir chogaidh an t-iompar seo.
‘Tá sé go hiomlán do-ghlactha freisin smaoineamh ar oll-dhíláithriú (mass displacement) daoine i nGaza nó labhairt faoi fhorghabháil bhuan.
‘Ní hamháin gur masla é ar an dlí idirnáisiúnta, insíonn an stair dúinn nach dtugann sé ar aon réiteach riamh.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
