Deir iar-cheannasaí spiaireachta go raibh cáipéis rúnda a cuireadh faoi bhráid rialtas na Breataine ag tús na paindéime Covid-19 curtha faoi cheilt d’aon ghnó. De réir an scéil, dúradh sa cháipéis go raibh Covid deartha i saotharlann sa tSín, ach cuireadh stop le plé faoi seo.
Bhí an cháipéis curtha le chéile ag Richard Dearlove, iar-cheannasaí MI6, agus tugadh do Boris Johnson í i Márta 2020, nuair a thosaigh an ráig, de réir tuairisc.
Sa cháipéis, dúradh: ‘Tá sé níos faide ná aon amhras réasúnta anois gur innealtóireacht a bhí i gceist le Covid-19 san Institiúid Víreolaíochta i Wuhan.’
De réir an taighde seo, bhí rialtas na Síne ag scaipeadh scéal bréige go raibh an víreas tagtha ón margadh ainmhithe. Mhaígh an cháipéis freisin gur athraíodh samplaí den víreas chun an scéal seo a chosaint.
Ach tá sé ráite go ndearna Patrick Vallance, príomhrúnaí eolaíoch Boris Johnson ag an am, neamhaird den tuarascáil. Bhí sé le feiceáil go minic taobh le Boris Johnson i gcomhdhálacha nuachta le linn na paindéime.
Dúirt Richard Dearlove: ‘Bhí Boris Johnson féin den tuairim go raibh an cháipéis seo fíorthábhachtach. Ach bhí fórsaí láidre san eolaíocht cheana féin ar thaobh na Síne, agus chuir siad an lámh in uachtar.’
Chuaigh sé níos faide agus mhaígh sé go raibh comhcheilg idir na hinstitiúidí eolaíochta sa Bhreatain agus sna Stáit Aontaithe chun an díospóireacht faoi bhunús an víris a stopadh.
‘B’fhéidir go bhfuil sé deacair a chreidiúint i ré seo na trédhearcachta, ach léiríonn an fhianaise gur sin a tharla,’ a dúirt sé.
Cúig bliana tar éis thús na paindéime, dúirt Dearlove go bhfuil sé thar am don phobal an fhírinne a fháil agus míniú ceart a fháil ón rialtas.
An tseachtain seo caite, nochtadh freisin gur mhaígh an víreolaí Meiriceánach Robert Redfield go raibh sé ‘100% cinnte’ go raibh sceitheadh saotharlainne mar chúis leis an bpaindéim.
Dúirt sé freisin gur thacaigh gníomhaireachtaí faisnéise i Meiriceá agus sa Bhreatain le feachtas chun an teoiric seo a chur faoi chois.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
