Ba cheart go mbeadh ceilt na fírinne faoi dhúnmharú oifigeach CLG (GAA) Seán Brown ar feadh 30 bliain ina chúis náire do stát na Breataine, a dúradh i gcúirt.
Bhí a marú i 1997 nasctha le roinnt gníomhairí stáit na Breataine sa Tuaisceart.
Chuir abhcóide de chuid an teaghlaigh Brown síos air mar ‘smál doscriosta’ ar chorppholaitíocht (body politic) na Breataine.
Bhí Des Fahy ag freagairt d’iarracht ó rialtas na Breataine atá ag iarraidh cosc a chur ar chinneadh d’fhiosrúchán poiblí, ag breitheamh Ard-Chúirte sa Tuaisceart anuraidh.
Éisteadh agóid Rúnaí an Tuaiscirt Hilary Benn in aghaidh an ordaithe sa Chúirt Achomhairc i mBéal Feirste Déardaoin.
Bhí an tUasal Brown, a bhí 61 bliain d’aois, ina chathaoirleach ar chlub CLG Baile Eacharadh (Bellaghy Wolfe Tones) i gCo. Dhoire.
Rinne paraimíleataigh dhílseacha (loyalist) luíochán (ambush), fuadach (kidnapped) agus dúnmharaíodh é agus é ag cur geataí an chlub faoi ghlas i mBealtaine 1997.
Níor ciontaíodh aon duine riamh as an dúnmharú.
D’áitigh abhcóide do rialtas na Breataine agus an tUasal Benn go raibh an Breitheamh Michael Humphreys mícheart sa dlí nuair a chur sé iallach ar rialtas na Breataine fiosrúchán poiblí a chur ar bun.
Dúirt an tUasal Fahy, áfach, go raibh cinneadh an bhreithimh ‘unimpeachable’, agus gurb é fiosrúchán an t-aon mhodh dlíthiúil atá fágtha chun na fíricí faoin dúnmharú a nochtadh.
Dúirt sé gur mharcáil an cás achomhairc an 57ú cuairt ar sheomra cúirte ag baintreach (widow) an Uasail Brown, Bridie, atá 87 bliain d’aois.
Tá sí i mbun feachtais ar son an cheartais (justice) le fada an lá.
‘Is smál doscriosta (indelible stáin) é dúnmharú Sheáin Brown ar chorp polaitíochta an stáit seo,’ a dúirt sé leis an triúr breithiúna sa Chúirt Achomhairc.
‘Is é an fhírinne ná, 28 bliain níos déanaí, nár ionchúisíodh (prosecute) aon duine agus nár ciontaíodh aon duine as an dúnmharú uafásach seo ann féin.
‘Mar sin féin, ba cheart go mbeadh an fhírinne sa bhreis, 28 bliain níos déanaí, faoin méid a tharla don Uasal Brown, i bhfolach go diongbháilte ó Bridie Brown ina cúis náire mór d’institiúidí stáit uile na Breataine.’
Níos luaithe, chuir Tony McGleenan, abhcóide do rialtas na Breataine, síos ar chinneadh an Bhreithimh Humphreys mar chinneadh gan fasach, agus dúirt sé nach raibh cás cúirte eile ann a chuir iallach ar an rialtas fiosrúchán poiblí a reáchtáil.
Anuraidh chuir cróinéir (coroner) stop le hionchoisne (inquest) faoin mbás, ag cur imní in iúl go raibh a chumas chun an cás a scrúdú ‘curtha i gcontúirt’ mar gheall ar mhéid an ábhair rúnda stáit a fágadh as an áireamh.
Leanann an cás ar aghaidh.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
