An bealach is fearr chun saol sláintiúil a bheith agat? Tosaigh mar dhéagóir: Cuid a trí

13/02/2024

Thar trí seachtaine tá ExtraG.ie ag foilsiú treoir shimplí chun cabhrú le déagóirí agus daoine fásta óga fanacht aclaí agus a bheith sláintiúil

Is treoir gan brú é seo, chun cabhrú leat fanacht sláintiúil le hathruithe simplí a dhéanamh ar do stíl maireachtála agus nósanna sláintiúla a fhorbairt a bheidh mar bhuntáiste duit ar feadh do shaoil.

Tá do chorp ag fás agus ag athrú fós. Mar sin, má thosaíonn tú ar ghnáthamh aclaíochta (excercise routine) agus nósanna sláintiúla itheacháin, beidh sé i bhfad níos éasca a bheith aclaí agus tú ag dul in aois.

Is féidir leat tosú trí níos mó bia sláintiúil a ithe, níos lú ama a chaitheamh ag breathnú ar scáileán agus a bheith gníomhach ar feadh uair an chloig ar a laghad sa lá.

chun saol sláintiúil a bheith agat
Ith neart glasraí agus torthaí chun saol sláintiúil a bheith agat

3. Bí ag ithe bia sláintiúil

  1. Cloí le bianna a thugann réim chothrom bia (balanced diet) duit. B’fhéidir gurb é an chuid is tábhachtaí de bheith aclaí mar dhéagóir nó mar dhuine fásta óg ná réim chothrom bia (balanced diet) ceart a bheith agat.

Seachain béilí míshláintiúla, lena n-áirítear an chuid is mó bianna próiseáilte (processed) agus mearbhia (fast food). Ina áit sin, dírigh ar neart próitéiní a ithe chun cabhrú leat fás. Ina measc seo tá bainne, iógart, sicín, mairteoil (beef), iasc, agus pónairí nó tofu.

1. Iarr ar do thuismitheoirí cabhrú leat. Iarr orthu sneaiceanna sláintiúla (healthy snacks) a cheannach agus bianna iomlána neamhphróiseáilte (non-processed) a sheirbheáil le haghaidh béilí.

a). Seachain (Avoid) réimeanna bia atá san fhaisean (fad diets) agus réimeanna bia a mbíonn go leor srianta (restrictions) agus rialacha (rules) i gceist leo. Léiríonn staidéir go dtéann formhór na ndaoine a théann ar réimeanna bia ar ais san áit ar thosaigh siad.

b) Déan plean le haghaidh bia shláintiúil a oibríonn duit agus atá inbhuanaithe (sustainable) go fadtéarmach.

2. Ith neart glasraí agus torthaí. Ba cheart go mbeadh glasraí agus torthaí mar chuid shuntasach de do réim bia laethúil. Bíodh sé mar aidhm agat ceithre phíosa torthaí agus cúig phíosa glasraí a ithe gach lá. Mar shampla, bíodh gloine sú oráiste úrbhrúite (freshly squeezed) agat agus dornán caora (fist of berries) le bricfeasta, sailéad agus úll le lón, agus píosa glasraí bruite le dinnéar.

a)  Soláthraíonn torthaí agus glasraí siúcraí sláintiúla (i bhfad níos fearr ná na siúcraí a chuirtear le go leor bianna próiseáilte) agus snáithín (fibre) atá ag teastáil ó do chorp.

3. Ith bianna a thugann cailciam agus iarann duit. Tá an dá mhianra (minerals) seo ríthábhachtach do dhéagóirí.

a) Tá iarann tábhachtach go háirithe do mhná óga. Faightear iarann i go leor bianna, lena n-áirítear pónairí, cnónna, mairteoil, muiceoil, éanlaith chlóis, agus uibheacha (beans, nuts, beef, pork, poultry, and eggs).

4. Ithe bianna le vitimíní, mianraí, agus snáithín (fibre). Tá sé tábhachtach do dhéagóirí vitimíní a fháil trína réimeanna bia. Spreagann vitimíní fás sláintiúil agus is codanna luachmhara iad den réim bia iomlán. Coinneoidh snáithín do chonair díleá (digestive tract) sláintiúil agus cabhróidh sé leat go mbraitheann tú lán freisin, ós rud é go líonann (fills) bia snáithíneach spás i do bholg agus go mbriseann sé síos go mall. Faigh snáithín i mbianna cosúil (celery) le soilire agus pónairí.


fitness ad

Tá nasc chuig Cuid a hAon ANSEO

image 1

Tá nasc chuig Cuid a Dó ANSEO


a) Faigh vitimín A in uibheacha, táirgí déiríochta agus bia dorcha glas duilleogach (dar green leafy food). Faightear vitimíní B go coitianta i bhfeoil agus iasc, agus is féidir vitimín C a fháil i dtorthaí citris, caora agus trátaí (tomatoes).

b) Is féidir mianraí sláintiúla a fháil i mbianna cosúil le brocailí, prátaí, agus torthaí citris (potaisiam); feoil dhearg, sicín, agus bia mara (since agus fosfar, zinc agus phosphorous); agus slánghráin (wholegrain) agus cnónna (maignéisiam).

5. Ól sé go hocht gloinne uisce gach lá. Teastaíonn neart uisce agus sreabhán (fluid) eile ó do chorp chun feidhmiú go maith. Tá sé seo fíor go háirithe má tá tú ag méadú do leibhéil ghníomhaíochta laethúil nó má tá tú ag tosú ar réimeas aclaíochta. Coinnigh hiodráitithe (hydrated) le huisce, súnna torthaí agus roghanna sláintiúla eile. Seachain deochanna boga (soft drinks) agus deochanna fuinnimh (energy drinks).

5. Ith sneaiceanna sláintiúla idir béilí. Nuair a bhíonn do bholg ag gríosadh (grumbles), ná bí i dteagmháil le slisne císte nó paicéad sceallóga (chips). Bain triail as sneaiceanna sláintiúla cosúil le iógart, torthaí, nó caoineoga (smoothies) ina ionad.

6. Ná bí buartha má bhíonn ocras ort go minic; nuair a dhéanann tú níos mó cleachtaí agus gníomhaíochtaí, méadóidh do (goile)  appetite.


Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)

• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com

• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.

• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie


Cliceáil ar cheann de na lógónna chun an stáisiún teilifíse agus na stáisiúin raidió Gaeilge a fháil

RFailtelogo 1
rnaglogo2 1
TG4logo 2
RnaLlogo 4

Comhroinn Anois

You might also like ...

Lean ExtraG.ie

Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.

LÉIGH NÍOS MÓ: SLÁINTE

© 2021 – 2024 Extra.ie | DMG Media
exit-upcrosschevron-down linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram