Cén fáth a bhfuil do theach níos fuaire ná mar ba chóir dó a bheith: Príomh-leideanna chun an teas a choinneáil istigh an geimhreadh seo

Má tá an teas ar siúl, na cuirtíní tarraingthe, agus duine éigin fós ina shuí cois na sornóg agus seaicéad lomra orthu, gúna feistis agus dhá phéire stocaí á gcaitheamh acu, b’fhéidir go bhfuil níos mó i gceist ná oíche fhuar Éireannach amháin.

Do go leor úinéirí tí, go háirithe iad siúd ina gcónaí i dtithe níos sine, is féidir leis a bheith ina throid gan deireadh an teach a choinneáil the agus compordach.

Ardaíonn tú an teas, féachann tú ar an méadar ag gluaiseacht agus fiafraíonn tú díot féin an bhfuil bealach níos fearr ann. Is í an dea-scéal ná go bhfuil – agus ní gá gach rud a dhéanamh ag an am céanna.

Is féidir tús a chur le huasghrádú fuinnimh tí trí athruithe simplí, ar nós insliú an áiléir nó na mballaí a fheabhsú, sula dtéitear ar aghaidh chuig céimeanna níos mó ar nós córas fótavoltach gréine nó caidéal teasa.

Agus le tacaíocht shuntasach ón Rialtas ar fáil trí SEAI, d’fhéadfadh sé a bheith níos inacmhainne ná mar a cheapfadh go leor daoine teach a dhéanamh níos tíosaí ar fhuinneamh.

Tosaigh leis an teas atá agat cheana féin.

Sula smaoinítear ar an gcóras téimh a athsholáthar, is fiú breathnú ar cé chomh maith agus a choinníonn an teach an teas ar an gcéad dul síos.

Is ceann de na rudaí sin é an t-insliú nach mbíonn ina ábhar comhrá an-spreagúil ag dinnéar, b’fhéidir, ach is féidir leis difríocht shuntasach a dhéanamh sa bhaile.

Má tá an t-áiléar agus na ballaí inslithe i gceart, cabhraíonn sé sin le cosc ​​a chur ar chaillteanas teasa; ciallaíonn sé sin gur féidir leis an teach fanacht níos teo ar feadh tréimhse níos faide agus nach gá don chóras téimh oibriú chomh dian sin.

D’aon duine a bhfuil cónaí orthu i dteach níos sine, is fiú é a sheiceáil cén t-insliú atá ann cheana féin agus an bhféadfaí é a fheabhsú. D’fhéadfadh an pointe tosaigh simplí sin an teach a dhéanamh níos compordaí agus cabhrú ag an am céanna le húsáid fhuinnimh agus billí a laghdú.

Ní bhaineann sé leis na billí amháin

Is buntáiste soiléir é airgead a shábháil nuair a dhéantar teach níos tíosaí ar fhuinneamh, ach tá an compord tábhachtach freisin.

Is féidir le teach atá uasghrádaithe go maith a bheith níos teo agus teocht níos cothroime a bheith ann; laghdaítear na cásanna sin – atá coitianta i dtithe in Éirinn – ina mbíonn seomra amháin cluthar agus seomra eile chomh fuar sin go mbraithfeá go bhfuil tú san Artach.

D’fhéadfadh buntáistí níos leithne a bheith i gceist freisin. Ciallaíonn úsáid níos lú fuinnimh go laghdaítear lorg carbóin an tí, agus má aistrítear ó théamh breosla iontaise go roghanna in-athnuaite, cabhraíonn sé sin le hÉirinn a spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú. Ina theannta sin, le himeacht ama, is féidir le feabhsuithe fuinnimh cur le tarraingteacht agus luach maoine – rud is fiú a mheas, cibé acu gur teach é a mbeidh tú i do chónaí ann go deo nó maoin a d’fhéadfaí a chur ar aghaidh chuig duine eile amach anseo.

Ní gá gach rud a dhéanamh ag an am céanna

Ceann de na míthuiscintí is mó a bhaineann le huasghrádú tí ná go gciallaíonn sé athchóiriú ollmhór, sléibhte páipéarachais agus cónaí i láithreán tógála ar feadh sé mhí.

Go deimhin, is féidir tabhairt faoi phróiseas uasghrádaithe fuinnimh céim ar chéim.

I gcás úinéir tí amháin, d’fhéadfadh sé sin a bheith i gceist leis insliú an áiléir. I gcás duine eile, d’fhéadfadh sé a bheith ina insliú ballaí, painéil ghréine PV nó, sa deireadh, seanchóras téimh a athsholáthar le rogha in-athnuaite ar nós caidéal teasa.

Is é an rud tábhachtach ná a fháil amach cad is ciallmhar don teach. Is féidir le measúnú fuinnimh cabhrú le haithint cá háit a mbeadh an tionchar is mó ag feabhsuithe, seachas a bheith ag tuairimíocht faoin áit a bhfuil an teas ag éalú.

Tá cabhair ar fáil leis an gcostas

Seo an áit ar féidir le tacaíocht ón Rialtas difríocht mhór a dhéanamh. Tá sé mar aidhm ag SEAI deontas mór fuinnimh tí a thabhairt duit chun cabhrú leis an gcostas a bhaineann le do theach a dhéanamh níos teo agus níos tíosaí ar fhuinneamh. Agus deontais ar fáil do raon uasghrádaithe, d’fhéadfadh sé go mbeadh feabhsú do thí níos inacmhainne ná mar a cheapfá.

Agus an Rialtas ag infheistiú €8 billiún idir seo agus 2030 chun tacú le huasghrádaithe fuinnimh tí, is í an uaillmhian ná tithe níos teo agus níos tíosaí ar fhuinneamh a dhéanamh ina rogha réadúil d’úinéirí tí ar fud na hÉireann.

Mar sin, má tá insliú an áiléir ar an liosta ‘ní mór dom tabhairt faoi sin’ le cúig bliana anuas, nó má theastaíonn athbhreithniú beag ar chúrsaí fuinnimh sa teach, is tráth maith é seo chun féachaint cén tacaíocht atá ar fáil.

Ní gá go mbeadh an chéad chéim dhrámatúil. D’fhéadfadh sé a bheith chomh simplí le fiosrú a dhéanamh faoina bhfuil ag teastáil ón teach, cé na feabhsuithe a d’fhéadfadh fuinneamh a shábháil agus cé na deontais a d’fhéadfadh cabhrú leis an gcostas.

Mar nuair a bhaineann sé le fuinneamh tí, sábhálann sábháil fuinnimh airgead, agus ag an am céanna déanann sé do theach i bhfad níos compordaí le maireachtáil ann.

Cuardaigh ‘SEAI Home Energy Upgrades’ chun tuilleadh eolais a fháil faoi na tacaíochtaí agus na deontais atá ar fáil.

Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)

• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.

• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie

Cliceáil ar cheann de na lógónna chun an stáisiún teilifíse agus na stáisiúin raidió Gaeilge a fháil