

Tá praghsanna breosla ag stáisiúin pheitril na hÉireann ag ardú go mór mar gheall ar an gcoimhlint sa Mheánoirthear ag dul in olcas.
Tá eagla ann freisin go mbeidh costas níos airde ar ghás agus leictreachas téimh tí mar thoradh ar an ionsaí ar an Iaráin
Táthar ag súil go n-ardóidh praghsanna ola i ndiaidh stailceanna SAM agus Iosrael i gcoinne na hIaráine, rud a chuirfidh isteach ar an ngeilleagar domhanda agus ar airgeadas teaghlaigh.

Tá an tríú olltaiscí amhola (crude oil reserves) is mó ar domhan ag an Iaráin agus tá Caolas (Strait) Hormuz faoina smacht freisin; is é sin an lána loingseoireachta cúng trína dtéann 20% d’ola agus gás an domhain gach lá.
Táthar ag súil go n-ardóidh praghsanna amhola go géar mar gheall ar imní go gcuirfidh an lasadh suas is déanaí isteach ar onnmhairí ola trí Mhurascaill na Peirse (Persian Gulf).
Mar sin féin, níor ghá ardú i bpraghsanna soláthair do stáisiúin bhreoslaithe ar fud na hÉireann chun a bpraghsanna a ardú.
An tseachtain seo caite, bhí meánphraghsanna idir 168c agus 173c in aghaidh an lítir le haghaidh díosail nó peitreal gan luaidhe.
Tar éis do na Stáit Aontaithe ionsaithe a sheoladh ar an Iaráin den chéad uair oíche Aoine, ardaigh go leor stáisiún a bpraghsanna láithreach go dtí an marc 175c maidin Dé Sathairn.
Faoi thráthnóna Dé Sathairn, bhí go leor stáisiún ag gearradh táillí díreach faoi bhun na marc 178c.
Dé Domhnaigh, breathnaíodh cheana féin ar stáisiúin ag gearradh táillí chomh hard le 180.9c in aghaidh an lítir.

Cuireann sé seo brú níos mó fós ar bhuiséid teaghlach, agus costais níos airde amhola ag brú praghsanna peitril suas agus ag cur le boilsciú.
Tá eagla ann freisin go mbuailfidh an coimhlint stocmhargaí, rud a rachaidh i bhfeidhm ar phleananna pinsin na milliún duine.
D’ardaigh costais breosla cheana féin an tseachtain seo caite de réir mar a bhí imní ar thrádálaithe faoi ghníomh míleata sa Mheánoirthear tar éis imscaradh armáid cabhlaigh Donald Trump chuig an réigiún.
Dúirt Helima Croft, anailísí ag RBC Capital, leis an Financial Times go bhféadfadh praghsanna ola ardú go $100 (€85) an bairille dá ndúnfadh an Iaráin Caolas Hormuz, méadú 37% óna leibhéal Dé hAoine.
D’fhéadfadh sé sin suas le 0.7 pointe céatadáin a chur leis an mboilsciú, de réir Capital Economics.
Dúirt Susannah Streeter, ag an mbróicéir Wealth Club, go mbeadh dúnadh Chaolas Hormuz ‘an-trioblóideach, go háirithe do tháirgeoirí móra ola eile cosúil leis an Araib Shádach’.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.