

Tá tuarascáil ar an tubaiste i dtoghchán na hUachtaránachta i bhFianna Fáil críochnaithe agus curtha isteach – ach níor cuireadh ar fáil í do na Teachtaí Dála ná do na Seanadóirí.
Dheimhnigh foinsí a bhfuil eolas acu ar obair choiste ceathrar an fhiosrúcháin go raibh an tuarascáil críochnaithe agus ‘curtha ar láimh’ roimh chruinniú an pháirtí parlaiminte i dTigh Laighean tráthnóna Dé Céadaoin seo caite.

Dúirt Fianna Fáil roimhe seo go gcuirfí an tuarascáil ar láimh don cheannaire páirtí, an Taoiseach Micheál Martin, sular léiríodh í. Ach níor tugadh aon ráiteas faoin tuarascáil ag an gcruinniú.
Tuigtear gur chuir an fhoireann imscrúdaithe tuarascáil chuimsitheach le chéile ar na cúinsí a bhain le roghnú Jim Gavin, iarbhainisteoir CLG Bhaile Átha Cliath, agus a tharraingt siar as an rás uachtaránachta.
Dúirt foinse: ‘Ní raibh aon rialacha ná nósanna imeachta leagtha síos maidir leis an bpróiseas roghnaithe.
‘Mar sin, tá sé mícheart a cheapadh go mbeidh méar chúisimh dírithe ar dhaoine as rialacha a bhriseadh – ní raibh rialacha ann.
‘Ach dul isteach i bpróiseas den tromchúis sin gan nósanna imeachta cuí, is tubaiste é sin dúinn féin.’

Táthar ag súil go gcuirfidh foilsiú na tuarascála inmheánaí béim arís ar cheannaireacht Mhicheál Martin atá lagaithe anois.
Cé go ndeir sé go poiblí go bhfuil sé ag iarraidh an páirtí a threorú isteach sa chéad olltoghchán eile, tá go leor Teachtaí Dála ag cur in aghaidh a leanúnachais.
Le linn agallaimh ar RTÉ, dhiúltaigh an tAire Dlí agus Cirt Jim O’ Callaghan – a fheictear go forleathan mar chomharba féideartha – a rá an gcreideann sé go mbeidh Martin fós mar cheannaire. Dúirt sé: ‘Ní fáidh mé – ní féidir liom an todhchaí a fheiceáil.’

Chonacthas na ráitis seo mar chomhartha suntasach i measc Fhianna Fáil, ós rud é nach raibh siad ag teacht leis an líne oifigiúil a leag Martin síos.
Dúirt Teachta Dála amháin: ‘Ba chóir dó a rá “Ar ndóigh, beidh Micheál inár dtreorú” nó “Sin ceist do Mhicheál, táimse dírithe ar mo phost.” Ach ba bhuille tubaisteach é an freagra seo do Mhicheál agus a chomhairleoirí.’
Tá ciúnas ó roinnt iar-aireanna a bhí dílis do Mhicheál, lena n-áirítear Charlie McConalogue, á lua mar chomhartha go bhfuil tacaíocht an Taoisigh ag laghdú.
Cé go maíonn Micheál Martin go poiblí gur mian leis fanacht mar cheannaire go dtí 2029, measann formhór a chomhghleacaithe go bhfuil sé dodhéanta.
Tar éis scannal Jim Gavin agus a tharraingt siar, tháinig sé soiléir nach bhféadfadh Martin a phlean fanacht mar Thaoiseach go 2027 agus ansin dul i mbun Tánaiste a chur i gcrích.

Dúirt a chomhghuaillithe áirithe gur chóir dó ‘an dínit a bheith aige fanacht go 2026’ chun céad bliain Fhianna Fáil a cheiliúradh agus Éire a threorú le linn Uachtaránacht an AE.
Ach deir a chéile comhraic nach bhfuil sé inghlactha: ‘Tá Micheál ró-dhíobhálach. Ní oibríonn polaitíocht mar sin – ní féidir leat fanacht i d’oifig mhór le rá mar gheall ar d’ego.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.