Chaith mé féin agus Ger, mo chara rothaithe, cúpla oíche i bPort Rois mar gur áit iontach é le roinnt turais iontacha a thosú timpeall bharr Thuaisceart Éireann.
Tá Port Rois cháiliúil anois mar is é an t-aon chlub gailf taobh amuigh den Bhreatain Mhór a raibh an Open ann. Tá go leor bialanna agus tithe tábhairne sa bhaile agus cuimhní an Open i ngach áit.
Molaim go mór deireadh seachtaine anseo mar tá trá álainn ann nach bhfuil ach céad slat ó phríomhshráid Phort Rois.
D’imíomar ó Phort Rois agus thugamar aghaidh ar Dhoire. Téann an cósta ó Phort Rois go hAird Mhic Giollagáin (Magilligan) thar Chósta An Rampar (Causeway coast) le haillte drámatúla.
Go tobann titeann an bóthar na céadta troithe síos go dtí trá Benone, trá gainimh álainn seacht míle ar fad. Tagann surfálaithe agus bodyboarders anseo sa samhradh ó gach cearn den domhan.
Bhí an turas go dtí seo thar a bheith drámatúil mar titeann tú ó airde mhór go leibhéal na farraige i níos lú ná nóiméad.
Ag leanúint ar aghaidh, trí thalamh feirme réidh go dtí Aird Mhic Giollagáin (Magilligan Point) – áit a bhfuil críochfort farantóireachta agus an príosún clúiteach.
Tá an príosún i lár na háite agus timpeallaithe ag talamh feirme réidh. Má léimeann tú thar an mballa ní bheadh seans éalaithe agat mar d’fheicfeadh na gardaí thú ó mhíle ar shiúl.
Chuaigh mé thar an bpríosún agus chas mé ar ais. Bhí mé ag smaoineamh ar ghrianghraf a thógáil ach níor mhian liom cuardach coirp agus oíche a chaitheamh ann.
Is pléisiúr é an turas farantóireachta ó Aird Mhic Giollagáin go dtí An Caisleán Glas– léim ghearr trasna Loch Feabhail le radhairc iontacha.
Tá an criú cairdiúil, na faoileáin breithiúnach, agus níl mórán mothúcháin go bhfuil tú ag fágáil Thuaisceart Éireann agus ag filleadh ar an bPoblacht.
Ach amháin na cnoic i nDún na nGall ag ardú romhat ní bheadh a fhios agat go raibh tú ar ais san Aontas Eorpach.
Nuair a thángamar ar an gCaisleán Glas, d’oscail na flaithis – agus is iad na flaithis atá mé ag caint faoi. Ní raibh sé ina bháisteach ghnách, ach bíobalta.
Ní raibh muid in ann marcaíocht sa doirteadh mar sin tar éis 20 nóiméad ar an bhfarraige cheap muid go raibh ubh bhog agus bagún gránna ag teastáil.
Is sráidbhaile iascaireachta deas í Caisleán Glas, le Músaem Mara agus Planetarium, cúpla teach tábhairne a bhfuil níos mó stoirmeacha feicthe acu ná formhór na long, agus cúpla bialann. Roghnaíomar bialann Barrons agus thugadar bricfeasta na laochra dúinn. Molaim stad anseo – foireann thar a bheith cairdiúil agus béile den scoth ar phraghas maith.
Ar ais ar ár gcapall iarainn thug muid aghaidh ar Bhun an Phobail (Moville). Leanann an bóthar go Bun an Phobail an chósta, ag lúbadh agus ag casadh thar cuanta gainimh le radharcanna dochreidte.
Tar éis Bun an Phobail, téann an bóthar ar aghaidh ar bhruach na Feabhail go Rinn Uí Choigligh. Cúpla míle eile agus sroicheann tú Magh (Muff) – samhlaím go bhfuil na scéalta cloiste ag muintir na háite cheana mar sin d’fhan muid dírithe ar an mbóthar le Doire mar sprioc.
Ní raibh mé i nDoire riamh agus nuair a chonaic mé Droichead na Síochána ar spéirlíne na cathrach mhothaigh mé cor beag i mo bholg. Léigh mé agus chonaic mé an oiread sin faoi Dhoire thar na blianta gur mhothaigh mé mar chuid den áit.
De réir mar a tháinig muid níos cóngaraí don lár, bhí an trácht trom, is dócha mar gheall ar obair bhóthair a bhí fágtha ag na hoibrithe don deireadh seachtaine.
Bhí Mary, mo bhean Google Maps, trína chéile leis an trácht agus chuir sí sinn go Taobh an Bhogaigh (Bogside) seachas an lár.
Bhí a fhios agam gur Taobh an Bhogaigh a bhí ann nuair a chonaiceamar na múrphictiúiriomráiteacha a bhí feicthe i milliúin tithe agus ar nuachtáin náisiúnta le blianta.
Thugamar sos do Mary Maps agus leanamar ár srón agus i gceann cúpla nóiméad beag, bhíomar ar bhallaí Dhoire. Is cathair stairiúil í seo mar is í an t-aon chathair san Eoraip a bhfuil a ballaí gan briseadh riamh.
Tá go leor seanchanóin timpeall na mballaí.
Tá an chathair féin lán le stair agus tugann siúl ar na ballaí tuiscint duit go bhfuil tú ar ais in am. Tógadh na ballaí i 1613 ag an gCumann chun lonnaitheoirí Sasanacha agus Albanacha (Society to protect English and Scottish settlers) a chosaint.
Is í an t-aon chathair in Éirinn le ballaí slán agus sheas sí go cáiliúil i gcoinne Léigear Dhoire i 1689. Mhair an léigear 105 lá agus an Rí Séamas agus a Arm ina suí amuigh ag scríobadh a gcinn ag iarraidh a dhéanamh amach conas dul isteach. Ach faraor níor éirigh leo mar níor éirigh leo briseadh trí na ballaí riamh.
Thug an clár greannmhar Derry Girls an chathair do lucht féachana nua ar fud an domhain agus chabhraigh sé le stair na dTrioblóidí a chur os comhair daoine le greann.
Tá 7 ngeata isteach sa chathair. Tá an baile caomhnaithe go maith agus mholfainn ceann de na turais siúil chun na suímh stairiúla a fheiceáil.
Is cathair álainn, stairiúil agus beo í atá fiúntach cuairt a thabhairt uirthi.
Ó Phort Rois go Doire níl ach thart ar 50 míle – ach tá gach rud ann a bhfuil grá ag rothaithe dó: bóithre casta den scoth, radhairc cósta, trasnú farantóireachta, agus go leor carachtair áitiúla.
21 bliain ó shin rinne Charley Boorman agus Ewan McGregor Long Way Round.
Ó 14 Aibreán go 29 Iúil 2004, thaistil siad soir ó Londain go Cathair Nua-Eabhrac. Chuaigh siad trí dhá thír dhéag, ag tosú sa RA agus ag marcaíocht trasna na Fraince, na Beilge, na Gearmáine, na Seice, na Slóvaice, na hÚcráine, na Rúise, na Casacstáine, na Mongóile, Cheanada, agus SAM thar achar 30,396 km.
Léirigh an tsraith an taobh spraíúil den rothaíocht ach freisin an taobh contúirteach. Is léiriú iontach réalaíoch é ar an méid atá riachtanach chun turas den sórt sin a dhéanamh ar dhá roth. Spreagadh, titimí agus gortuithe.’
Bhí codanna áirithe den turas nach raibh siad in ann marcaíocht, mar Thollán Mhuir nIocht, cúpla trasnú abhann agus an eitilt ó Magadan go Anchorage.
Thiomáin na lads BMW R1150GS go stádas finscéalach i saol na ngluaisrothar.
Thug na marcaigh a gcuid BMW trí aibhneacha domhain agus lán go béal, go minic gan droichid ag feidhmiú, agus iad ag taisteal ar Bhóthar na gCnámh go Magadan.
Bhí an leá oighir ag cur srutha láidir trí na haibhneacha, agus sa deireadh bhí orthu na rothair a luchtú ar thrucailí ag dul thart chun iad a iompar trasna na n-aibhneacha ba dhomhain.
D’fhan an fhoireann go príomha in óstáin san Eoraip, i Meiriceá Thuaidh, agus sna codanna níos mó daonra den Rúis, ach bhí orthu campáil go minic sa Chasacstáin agus sa Mhongóil.
Thugadar cuairt ar shuímh agus ar thírdhreacha éagsúla ar an mbealach, uaireanta le hiarmhairtí greannmhara agus uaireanta eile a léirigh deacracht an turais.
Shroich siad Nua-Eabhrac in am agus thiomáin siad isteach sa chathair i dteannta slua mór rothaithe, ina measc athair McGregor, Jim, agus foireann Orange County Choppers.
Tar éis rath Long Way Round, lean Charley agus Ewan leis na sraitheanna Long Way Down agus Long Way Up. Bhí na doiciméid seo go léir léirithe go hiontach, thar a bheith macánta, ag cur béime ar chultúir éagsúla na dtíortha a ndeachaigh siad tríd, agus ag soilsiú cairdeas pearsanta láidir an beirt.
De réir mar is féidir liom a thuiscint, is ar Apple TV amháin atá an tsraith iomlán le feiceáil. Is fiú go mór an síntiús chun Long Way Round a fheiceáil, ach gheobhaidh tú freisin an bailiúchán iomlán de na doiciméid Long Way.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
