Deir Airí Rialtais go bhfuil siad ‘sásta’ lies an gcomhaontú nua idir an an tAontas Eorpach agus an Bhreatain – ach tá oibrithe sa tionscal iascaigh ar buile faoin margadh.
Bhain an comhaontú le roinnt ábhar tábhachtach, lena n-áirítear cearta iascaigh, trádáil, agus cosaint.
Mar chuid den chomhaontú seo, fanfaidh na cearta iascaigh mar a bhí ó chomhaontú 2019 – an comhaontú Trádála agus Comhoibrithe a tháinig i bhfeidhm tar éis an Bhreatimeacht.
Mar sin féin, tá léirmheas láidir déanta ag an Irish Fish Producers Organisation (IFPO) ar an gcomhaontú.
Deir siad gur bhain sé go dona leis an earnáil iascaigh in Éirinn.
Dúirt príomhfheidhmeannach an IFPO, Aodh Ó Domhnaill, nach raibh aon údar ag an tús leis an méid a chaill Éirinn, agus go bhfuil an caillteanas níos measa anois.
‘Chosain an comhaontú seo thart ar €180 milliún don earnáil go dtí seo,’ a dúirt sé.
De réir an chomhaontaithe, tá cearta iascaigh na hÉireann laghdaithe go mór.
Caill an flít ronnach 26% dá chuóta agus chaill flít cloicheán Bhaile Átha Cliath 15%.
Tá an comhaontú nua síneadh go dtí 2038, rud a fheictear mar ‘buile throm’ do phobail chósta na hÉireann.
Cháin Ó Domhnaill Rialtas na hÉireann go láidir, ag rá nár chosain siad earnáil na hiascaireachta i gceart.
Dar leis, dhiúltaigh tíortha eile san AE, cosúil leis an bhFrainc, a gcearta a thabhairt suas, ach ba í Éire a d’íoc an praghas is airde i gcónaí.
Mar sin féin, dúirt an tAire Sóisearach Iascaigh, Timmy Dooley, gur toradh réasúnta maith atá sa chomhaontú, cé nach bhfuil sé foirfe.
Dúirt sé go raibh an comhaontú bunaidh le dul in éag an bhliain seo chugainn, agus go raibh an Bhreatain ag bagairt ar chearta rochtana a bhaint de thíortha AE muna mbeadh siad sásta níos mó cuótaí a thabhairt don Bhreatain.
Dá mbeadh an comhaontú sin caillte, bheadh toradh níos measa fós ag Éirinn, dar leis.
‘Tá sé fíor gur chaill Éire cuótaí luachmhara i mbreath na Breataine. Ach bhí sé soiléir nach raibh an Bhreatain chun aon rud a thabhairt ar ais,’ a dúirt sé.
Mar sin, ba é an sprioc ná an comhaontú a leathnú chomh fada agus ab fhéidir le cobhsaíocht a thabhairt suas go dtí 2038.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
