Tá gníomhaireachtaí cúnaimh agus na Náisiúin Aontaithe ag iarraidh ar Iosrael níos mó trasbhealaí isteach i nGaza a oscailt chun ligean do ‘na mílte trucail’ dul isteach agus imní go leanfaidh ionsaithe ar na Palaistínigh.
Tá imní ann go bhfuil Uachtarán Mheiriceá, Donald Trump, ag tacú le beartas Iosrael – agus léirigh sé fiú tacaíocht láidir do Benjamin Netanyahu.
Deir gníomhaireachtaí cúnaimh gur cuireadh na mílte tonna cúnaimh, lena n-áirítear bia agus soláthairtí leighis, ar thrucailí ach nach bhfuil ach méid teoranta ag dul tríd agus nach bhfuil dóthain brú á chur ar Iosrael chun stop a chur le bac a chur orthu.
Leanann Iosrael ag déanamh ionsaithe ar an Liobáin agus ar an tSiria freisin, agus ag leathnú lonnaíochtaí mídhleathacha sa Bhruach Thiar.
In ainneoin sin, mhol Trump Benjamin Netanyahu agus rinne sé iarracht tacaíocht a thabhairt dó, cé go bhfuil cúiseanna caimiléireachta á n-éileamh ina choinne.
Mhol Trump roimhe seo go gcuirfí deireadh leis na cásanna dlí ina choinne, Dé Luain, agus d’iarr sé go poiblí ar Uachtarán Iosrael Isaac Herzog pardún a thabhairt don Phríomh-Aire, ag laghdú tábhacht na líomhaintí ina choinne, lena n-áirítear bronntanais chostasacha mar bhreabaireacht.
‘Tá smaoineamh agam: A Uachtaráin, cén fáth nach dtugann tú pardún dó?’ a dúirt Trump agus phléasc an Knesset le bualadh bos.
Ghlaoigh sé ar Netanyahu mar cheann de na ceannairí cogaidh is fearr riamh.
‘Níl sé éasca,’ a dúirt Trump faoi Netanyahu. ‘Ba mhaith liom a rá libh, níl sé ar an bhfear is éasca le déileáil leis, ach sin an rud a dhéanann iontach é.’
Labhair sé freisin faoin chaoi a d’iarr Netanyahu arm ar leith uaidh.
‘Déanaimid na hairm is fearr ar domhan, agus tá go leor acu againn, agus thugamar go leor d’Iosrael, go fírinneach,’ a dúirt sé.
‘Is é fírinne an scéil, ghlaoigh Bibi orm arís agus arís eile – “An féidir leat an t-arm seo a fháil dom, an ceann sin, an ceann eile?” Bhí cuid acu nach raibh cloiste agam faoi riamh.’
Tá Iosrael tar éis úsáid a bhaint as airm SAM chun formhór Gaza a scriosadh agus chun ionsaí a dhéanamh ar thíortha sa réigiún. Tá $21bn curtha ar fáil ag Washington d’Iosrael le dhá bhliain anuas.
In ainneoin a chuid moladh do Netanyahu, d’aithin Trump go bhfuil tuairim an domhain ag casadh ina choinne mar gheall ar na coireanna uafásacha i nGaza.
‘Is mór agus láidir an domhan, agus sa deireadh, is é an domhan a bhuann,’ a dúirt sé.
Tá roinnt de chomhghuaillithe Iartharacha Iosrael tar éis stát Palaistíneach a aithint le míonna beaga anuas, mar fhreagra ar na huafáis atá á ndéanamh ag Iosrael i nGaza.
Dúirt Trump gur mhol sé do Netanyahu glacadh leis an ‘bhua’ in ionad leanúint leis an gcogadh go deo.
‘Má leanfá ar aghaidh ar feadh trí nó ceithre bliana eile – ag troid, ag troid – bhí sé ag éirí go dona. Bhí sé ag éirí te,’ a dúirt sé.
‘Is iontach an t-amú ama é seo. Agus dúirt mé, “Bibi, beidh cuimhne ag daoine ort mar gheall ar seo i bhfad níos mó ná dá leanfá leis an rud seo – marú, marú, marú.”’
Mhol sé go bhfuil fadhbanna Iosrael réitithe anois. ‘Tá an domhan i ngrá le hIosrael arís,’ a dúirt sé leis an Knesset.
Ghlaoigh sé ar Phalaistínigh i nGaza díriú ar ‘chobhsaíocht, sábháilteacht, dínit agus forbairt eacnamaíochta.’
Níor luadh coireanna Iosrael ná na blianta fada de dhíbirt, díothú agus forghabháil a deir Cúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta go bhfuil siad ar chomhchéim le cinedheighilt.
‘D’fhéadfadh rogha na bPalaistíneach a bheith níos soiléire. Seo a seans chun casadh go deo ó chosán na sceimhlitheoireachta agus an foréigin – tá sé thar fóir – chun na fórsaí gránna fuatha ina measc a chur ar ceal,’ a dúirt Trump.
D’athdhearbhaigh sé an tuairim go bhfuil gearáin na bPalaistíneach bunaithe ar fhuath, seachas ar na coinníollacha ábhartha a chuir Iosrael orthu.
Níor aithin sé in aon chor ceart na bPalaistíneach dá stát féin.
Ach tá lucht cearta daonna ag gealladh go leanfaidh siad orthu ag éileamh cuntasachta as an ngéarchéim dhaonna atá ar siúl.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
