4,000 aonad tithíochta ag údaráis áitiúil folamh, de réir NOAC

Agus daoine ag iarraidh tithe a fháil, de réir na tuarascála is déanaí ó NOAC, bhí níos mó ná 4,000 fágtha díomhaoin ag deireadh na bliana seo caite.

De réir na tuarascála is déanaí ó an Choimisiúin Náisiúnta Maoirseachta agus Iniúchóireachta (National Oversight and Audit Commission, NOAC), bhí 4,251 aonad tithíochta ag údaráis áitiúil folamh ag deireadh na bliana seo caite.

Thit an meánráta folúntais ó 2.81% in 2023 go 2.75%, ach bhí an ráta níos airde ná an meán náisiúnta i 14 ceantar, lena n-áirítear Cill Chainnigh (6.93%), Ceatharlach (5.85%), agus Contae Chorcaí (4.78%).

Bhí na rátaí is ísle i Laois (0.8%), Loch Garman (0.94%), agus Iarmhí (1.23%), agus thuairiscigh seacht n-údarás eile rátaí faoi bhun 2%.

Chaith údaráis áitiúla €105.1 milliún ar chostas athligean 3,375 aonad, le meánchostas €31,136 an ceann. Bhí an meán-am athligean 35.36 seachtain, an ceann is faide ó 2014.

I measc na n-údarás uirbeach, bhí Cathair na Gaillimhe leis an meán-am is faide (48.83 seachtain), agus Fhine Gall ina dhiaidh sin (33.76 seachtain).

Ráiteas ó NOAC

Dúirt Michael McCarthy, cathaoirleach NOAC: ‘Tá ról lárnach ag údaráis áitiúla i bpobail na tíre, agus léiríonn an tuarascáil seo a dtiomantas. Cuirimid fáilte roimh an laghdú sa ráta folúntais ó 2.81% go 2.75%.’

Dúirt sé freisin go bhfuil 35 seachtain fós rófhada don athligean, ach go bhfuil sé dearfach go bhfuil infheistíocht mhéadaithe sa chothabháil agus iarracht shoiléir ag údaráis áitiúla an ráta folúntais a laghdú.

Luaigh sé go mbeidh fócas leanúnach riachtanach chun na tithe atá ag teastáil a chur ar fáil.

Athchóiriú agus Cothabháil

Tá imní ar NOAC nach mbainfear an sprioc amach faoi 2030 chun 36,500 aonad a athchóiriú go BER B2 nó a chomhionann.

Athchóiríodh 2,634 aonad faoin gclár Athchóirithe Tithíochta Sóisialaí i 2024

Ba í gCathair Bhaile Átha Cliath a rinne an líon is mó (408 aonad), Dún na nGall ina dhiaidh sin (160), agus Lú (146).

Thuairiscigh roinnt údarás, lena n-áirítear Dún na nGall, An Cabhán agus Gaillimh, go raibh acmhainn acu níos mó a dhéanamh, ach bhí siad teoranta de bharr easpa maoinithe.

Chaith údaráis áitiúla €282.3 milliún ar chothabháil i 2024. Bhí meánchostas €1,824.17 an t-aonad, ó €642.68 i gCeatharlach go €2,894 i mBaile Átha Cliath.

Bhí an méadú is mó i gContae Chorcaí: ó €679.91 go €1,422.55 (+109%). Bhí an laghdú is mó i Liatroim: ó €1,678.73 go €1,411.89 (-15.9%).

Cigireachtaí agus Bailiúcháin

Níor shroich roinnt údarás an sprioc 25% do chigireachtaí ar thithe ar cíos. Bhí Meath (50.24%), Cathair Chorcaí (49.20%), agus Port Láirge (48.32%) os cionn na sprice.

Bhí rátaí cigireachta faoi bhun 10% i gCathair na Gaillimhe (6.81%), Baile Átha Cliath (7.58%), Cill Mhantáin (7.45%), agus Ceatharlach (8.70%).

Bhailigh údaráis áitiúla 92% de rátaí tráchtála – an leibhéal is airde riamh. Bhí rátaí bailithe iasachtaí tithíochta ag 88%, agus cíosa &  blianachtaí ag 88% (laghdú beag ó 91% i 2021).

I 2024, thuairiscigh 17 údarás méadú ar bhailiúcháin chíosa, 4 gan athrú, agus 10 le laghdú.

Bhí na rátaí is ísle i Luimneach (72%), Baile Átha Cliath (73%), agus Dún Laoghaire–Ráth an Dúin (75%). Bhí na rátaí is airde i Liatroim (99%), Contae Chorcaí (98%), an Iarmhí (97%), agus Laois (97%).

Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)

• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com

• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.

• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie

Cliceáil ar cheann de na lógónna chun an stáisiún teilifíse agus na stáisiúin raidió Gaeilge a fháil