Tá cúiseanna curtha i leith James Comey, iarstiúrthóir an FBI, as bréag a insint don Chomhdháil
Is é an chéad iaroifigeach sinsearach rialtais sna Stáit Aontaithe a bhfuil cúiseanna curtha ina choinne maidir le ceann de na gearáin ba mhó ag Uachtarán Donald Trump: an fiosrúchán faoi chur isteach na Rúise ar thoghchán 2016.
Deir an Roinn Dlí agus Cirt go bhféadfadh sé suas le cúig bliana sa phríosún a fháil má fhaightear ciontach é.
Bhí sé ina stiúrthóir ar an FBI ó 2013 go 2017, faoi Uachtarán Barack Obama.
I 2017, nuair a tháinig Trump i gcumhacht, scaoil sé Comey as a phost agus é i mbun fiosrúcháin faoi an raibh Trump nó a fheachtas ag obair leis an Rúis chun tionchar a chur ar thoradh an toghcháin.
Bhuaigh Trump an toghchán sin in aghaidh Hillary Clinton, iarrthóir an Pháirtí Dhaonlathaigh.
Tar éis do Trump Comey a dhíbirt, ghlac an chúisitheoir Speisialta Robert Mueller leis an bhfiosrúchán.
Mhair sé beagnach dhá bhliain agus léirigh sé go ndearna an Rúis iarrachtaí móra tionchar a imirt ar an toghchán.
Níor cruthaíodh go raibh comhcheilg choiriúil i gceist idir Trump agus an Rúis, ach lean an cás ar aghaidh ar feadh blianta agus thug Trump ‘feachtas géarleanúna (witch hunt)’ air.
Níl na cúiseanna dírithe ar shonraí an fhiosrúcháin faoin Rúis, ach ar an gceist ar inis sé bréag don Seanad i 2020.
Ag éisteacht ar an 30 Meán Fómhair, d’fhiafraigh Seanadóir Poblachtach Ted Cruz dó an raibh sé riamh tar éis cead a thabhairt d’aon duine san FBI eolas a sceitheadh chuig na meáin faoi fhiosrúcháin ar ríomhphoist Hillary Clinton nó naisc fhéideartha idir feachtas Trump agus an Rúis.
Dúirt Comey nach raibh sé riamh tar éis cead a thabhairt do dhuine ar bith a bheith ina fhoinse anaithnid sna meáin.
Ach dúirt iar-leas-stiúrthóir an FBI, Andrew McCabe, go raibh sé tar éis cead a thabhairt dá leithéid.
Tá dhá chúis sa chúiseamh:
1. Bréag a insint faoi mhóid – deirtear gur inis sé bréag d’aon ghnó.
2. Cur isteach ar obair na Comhdhála – deirtear go ndearna sé iarracht cur isteach ar an bhfiosrúchán trí théacs míthreorach a thabhairt.
Tá sé mar aidhm ag riarachán Trump an fiosrúchán faoin Rúis a léiriú mar iarracht ó riarachán Obama chun laghdú a dhéanamh ar bhua Trump.
Bhí Coiste Dlí an tSeanaid, faoi cheannas na bPoblachtach, ag scrúdú botúin a rinne an FBI ag tús an fhiosrúcháin faoin Rúis.
D’fhiafraigh na seanadóirí air faoi úsáid an FBI as doiciméad a mhaígh go raibh naisc idir Trump agus Moscó – doiciméad nach bhfuil creidiúnacht aige anois.
Úsáideadh é chun cead a fháil chun faireachas a dhéanamh ar chomhairleoir feachtais Trump.
D’aontaigh Comey go raibh botúin thromchúiseacha sa chead sin, ach mhaígh sé go ndearnadh an chuid is mó den fhiosrúchán ‘go ceart’.
Tháinig an cheist faoi sceitheadh eolais chuig na meáin suas mar chuid den phlé sin.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
