Bhí an Coimisiún Eorpach mícheart nuair a dhiúltaigh sé teachtaireachtaí téacs a sheol Ursula von der Leyen chuig ceann Pfizer a scaoileadh, de réir rialaithe ag cúirt AE.
Seoladh na téacsanna ó von der Leyen chuig an gcomhlacht drugaí le linn caibidlíochta chun vacsaíní Covid-19 a fháil.
Dúirt an chúirt nár thug an coimisiún míniú réasúnta maidir le cén fáth nárbh fhéidir na téacsanna idir von der Leyen agus Albert Bourla de chuid Pfizer a fhoilsiú in 2021.
An bhliain sin, shínigh Pfizer conarthaí vacsaíne ar fiú na billiúin euro iad leis an AE, lena n-áirítear margadh le haghaidh 1.8 billiún dáileog breise.
Agus tá ábhar na dteachtaireachtaí idir von der Leyen agus an tUasal Bourla fós faoi rún.
Rialaigh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh go ndearna an Coimisiún Eorpach botún tromchúiseach trí dhiúltú teachtaireachtaí na téacs ó von der Leyen a scaoileadh.
Bhí na teachtaireachtaí seo bainteach le hiarrachtaí an AE vacsaíní Covid-19 a cheannach le linn na paindéime.
Tháinig an cás os comhair na cúirte tar éis don New York Times é a thabhairt, agus dúirt an chúirt nach raibh údar sásúil tugtha ag an gCoimisiún maidir le cén fáth nach raibh na teachtaireachtaí ó von der Leyen measaithe mar eolas tábhachtach.
Meastar gur scrúdaigh an cás seo an chaoi a bhfuil cinntí á ndéanamh i lár na hinstitiúide, agus an cheist an bhfuil trédhearcacht chuí i gceist.
Thosaigh an t-achrann nuair a d’éiligh The New York Times na teachtaireachtaí tríd an reachtaíocht rochtana ar fhaisnéis phoiblí.
Dúirt an Coimisiún nach raibh siad in ann na téacsanna a aimsiú mar níor cuireadh i dtaifead iad — de réir an Choimisiúin, ní dhéantar é seo ach má bhíonn an t-ábhar ‘substaintiúil’.
Cé nach ndearna an Coimisiún riamh iarracht an teachtaireacht a shéanadh, mhaígh siad nach raibh na teachtaireachtaí sin suntasach agus gur shíl siad gur baineadh leis an gcaidreamh pearsanta idir an bheirt, seachas le cúrsaí oifigiúla.
Dúirt dlíodóir don New York Times, Bondine Kloostra, gur cheist lárnach sa chás é cé acu is féidir le hoifigigh poiblí trédhearcacht a sheachaint trí úsáid a bhaint as téacsanna pearsanta seachas bealaí oifigiúla cumarsáide.
Tá cuid mhór den phróiseas ceannacháin ó Pfizer fós faoi rún, rud atá ag spreagadh gearáin agus cásanna dlí eile sa Bheilg agus san AE.
Chosain an Coimisiún iad féin ag rá nach féidir gach teachtaireacht, ríomhphost nó téacs a chaomhnú go meicniúil, agus scriostar ríomhphoist go huathoibríoch tar éis sé mhí.
Tá sé de dhualgas ar an té a fhaigheann nó a sheolann an teachtaireacht cinneadh a dhéanamh an bhfuil sí tábhachtach go leor le coinneáil.
Mar fhocal scoir, d’aontaigh an chúirt leis an New York Times, agus d’fhág sí an doras ar oscailt d’achomharc.
Ach tá an teachtaireacht soiléir: tá ar institiúidí an AE cloí go docht le rialacha trédhearcachta, fiú i gcásanna cumarsáide nua-aimseartha cosúil le téacsanna.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
