Tháinig ardú 54% ar líon na mban a thuairiscigh cásanna ina ndearnadh iarracht dúnmharú, ionsaí agus ciapadh (harassment) idir 2016 agus 2023.
Léiríonn na figiúirí go bhfuil ‘eipidéim’ foréigin in aghaidh na mban ann anois.
Tá foláireamh tugtha i dtuarascáil nua de chuid na Roinne Comhionannais (Equality), a scrúdaíonn cáilíocht beatha ban agus leanaí na hÉireann, go bhfuil ‘líon níos airde’ d’íospartaigh bhaineanna de bharr coireanna foréigneacha.
Bhí líon na mban a thuairiscigh cásanna foréigin ag 9,876 in 2023, sin méadú ó 6,390 in 2016.
Bhí an figiúr seo do 2023 beagán níos ísle ná leibhéil 2022, a bhí thart ar 10,000, ach is méadú 54% é ar fhigiúr 2016.
Bhí tuairiscí éignithe (rape) agus ionsaí gnéis ag 2,333 in 2023, méadú ó 1,784 in 2016, nuair a tiomsaíodh sonraí den chéad uair.
Deir an tuarascáil gur íospartaigh dúnbhásaithe níos minice fir ná mná, le 43 íospartach fireann agus 21 íospartach baineann i 2023.
‘Nuair a bhaineann sé le héigniú agus ionsaí gnéis, is mná iad formhór na n-íospartach,’ a dúirt sé.
Thuairiscigh sé 551 fear go raibh éigniú nó ionsaí gnéis orthu in 2023.
Tuairiscítear sa doiciméad go bhfuil ‘toilteanas (willingness) méadaithe’ coireanna foréigneacha a thuairisciú mar chúis fhéideartha leis an méadú.
Agus dúirt Orla O’Connor, stiúrthóir Chomhairle Náisiúnta na mBan (National Women’s Council of Ireland) go bhfuil feasacht (awareness) ag méadú ar fhoréigean in aghaidh na mban.
Dúirt sí gur dócha gur thuairisc athchóiriú reachtaíochta (legislative reform) níos mó ban coireanna do ghardaí.
‘Tá a fhios againn, mar shampla, go raibh méadú mór ar líon na nglaonna chuig línte cabhrach i ndiaidh dhúnmharú Ashling Murphy,’ a dúirt O’Connor.
Dúirt sí gur leasú dearfach amháin a bhí sa Bhille um an Dlí Coiriúil (Cionta Gnéasacha agus Gáinneáil ar Dhaoine), a síníodh ina dhlí i mí Iúil seo caite, mar aon le coiriúlú rialaithe comhéigneach (coercive control) faoin Acht um Fhoréigean Baile 2018.
‘Tá an t-aistriú i dtreo dearcadh níos dearfaí ar thoiliú thar a bheith tábhachtach,’ a dúirt Iníon O’Connor.
‘Tá sé suntasach ó thaobh an dearcadh a dhéanaimid ar éigniú agus an dearcadh atá ag an gcóras ceartais choiriúil ar éigniú.
‘Tá sé sin tábhachtach i dtéarmaí thorthaí na dtrialacha coiriúla, ach freisin i dtéarmaí na teachtaireachta a sheolann sé chuig an tsochaí.
‘Sílim gurb é ceann de na rudaí is tábhachtaí ná, i réimsí áirithe, ina bhfuil reachtaíocht tugtha isteach, go bhfuil feachtas cumarsáide ceart á leanúint chomh maith.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
