Is iontach an léamh é Power To The People: The Hot Press Years, leis an Uachtarán Micheál D Ó hUigínn, d’aon duine ar spéis leo scéal na hÉireann sa lá atá inniu ann.
Sular toghadh é ina Uachtarán ar Éirinn i 2011, chaith Micheál D Ó hUigínn deich mbliana ina cholúnaí ag Hot Press, ag scríobh go forleathan faoi na saincheisteanna iomadúla a bhí roimh Éirinn agus an domhan i gcoitinne.
I rith a chuid ama ag an bhfoilseachán, bhí deis aige a chlár oibre radacach, bunaithe ar chearta an duine, a bhí fréamhaithe go cultúrtha a fhorbairt.
‘D’éiligh disciplín na scríbhneoireachta an píosa coicísiúil (fortnightly) sin do Hot Press orm, go rialta, seasamh siar agus machnamh domhain a dhéanamh ar stair agus ar chomhthéacs a raibh ar siúl agam – agus cén fáth,’ a scríobh an tUachtarán Ó hUigínn.
‘Chuir mé mo chroí agus m’anam isteach sa scríbhneoireacht, ag forbairt agus ag scagadh rud a raibh súil agam a bheith ina phráinn dhaonna láithreach.
‘Bhí idirghníomhú iomlán mo chuid oibre mar pholaiteoir agus gníomhaí imníoch bunaithe ar an méid a bhí á scríobh agam.’
Ag an seoladh, ghabh an tUachtarán Ó hUigínn buíochas le Niall Stokes agus le gach duine ag Hot Press as an leabhar a fhoilsiú.
‘Bhí an t-am a bhí agam ag scríobh colún rialta don iris, le breis agus deich mbliana, ó 1983 go 1993, domsa, agus tá sé fós, ina thréimhse ina mbeadh ceisteanna agus imeachtaí gafa le fírinne agus le paisean,’ a dúirt an tUachtarán Ó hUigínn.
‘Tá go leor eipeasóid ann agus is é Hot Press an t-aon taifead díobh.
‘I m’alt ag fágáil slán le Hot Press, a foilsíodh nuair a ceapadh mé mar Aire Ealaíon, Cultúir agus Gaeltachta i 1993, rinne mé cur síos ar an gcaoi a raibh an colún ina “dhialann intleachtúil, polaitiúil agus spioradálta” domsa. Sin a bhí ann – agus go leor eile ina theannta sin.
‘Is é an dóchas is treise atá agam anois ná go rachaidh glúin nua scríbhneoirí óga agus gníomhaithe polaitíochta ar aghaidh chun tabhairt faoi na dúshláin atá romhainn ar an oiread sin bealaí éagsúla, agus go gcabhróidh siad le sochaí chóir, síochánta agus comhbhách a chruthú.’
Mhol sé freisin Hot Press as a ‘obair ríthábhachtach agus paiseanta a dhéanamh thar na blianta’ ag cur ceol na hÉireann chun cinn agus ag cur le dioscúrsa poiblí ar cheisteanna domhanda’.
Dúirt eagarthóir Hot Press, Niall Stokes, go bhféadfadh colún Ó hUigínn ‘a bheith an-chriticiúil ar thaobh amháin, agus meon oscailte, te agus inspioráideach ar an taobh eile’.
Ach dúirt sé: ‘Léirigh sé i gcónaí an tiomantas domhain do chearta an duine agus don chlár oibre comhionannais a d’fhágfadh go ndéanfaí nuachóiriú ar Éirinn ar an mbealach is suntasaí go sóisialta agus go cultúrtha.
‘Is doiciméad riachtanach é seo d’Éirinn an lae inniu atá á déanamh.’
Bronnfar dleachtanna (royalties) an Uachtaráin Ó hUigínn don leabhar, atá tiomnaithe do Sally O’Neill Sanchez, nach maireann, ar an ngníomhaireacht chabhrach Éireannach Trócaire, ar oibrigh Sally léi.
Thosaigh Sally O’Neill Sanchez le Trócaire i 1978, ag tiomnú a saoil d’obair a dhéanamh leis na boicht, na daoine imeallaithe agus íospartaigh mhí-úsáidí cearta daonna ar son na carthanachta.
Fuair sí bás i dtimpiste bhóthair tragóideach i nGuatamala in 2019, agus í 68 bliain d’aois.
Tá an tEagrán le clúdach crua ar fáil ón siopa ar hotpress.com.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
