Leanann riarachán Trump de bheith muiníneach go mbeidh an t-ionsaí ar an Iaráin ina rath mór.
Sin atá siad ag rá ach tá clú agus cáil ar Trump as a rá cé chomh hiontach is atá sé agus ansin a intinn a athrú. Agus is í an fhadhb mhór atá aige ná go bhfuil Meiriceánaigh a thacaigh leis ag casadh ina choinne – agus tá siad á dhéanamh mar gheall ar an gcogadh.
Chomh maith leis sin, níl muinín ag rialtais an Iarthair gur phleanáil a rialtas an t-ionsaí ar an Iaráin i gceart. Agus tá an frása ‘TACO (Trump Always Chickens Out)’ le feiceáil sna meáin chumarsáide arís.
Níor athraigh an rois (volley) mór diúracán agus dróin Iaránacha a seoladh ar Iosrael agus ar chomharsana Arabacha creideamh Trump gur féidir leis an choimhlint a bhuachan cé nach bhfuil muid cinnte cad is brí le Trump nuair a deir sé ‘bua’.
Ón tús, níor thacaigh muintir Mheiriceá leis an gcogadh seo, rud atá annamh i dtír a thacaíonn go minic le hidirghabháil mhíleata fiú ar fhorais neamhchinnte.
Is dócha go mbeidh níos lú tacaíochta ón bpobal fós mar thoradh ar a thionchar eacnamaíoch.
Ní thugann neamhspleáchas fuinnimh Mheiriceá ach cosaint theoranta: rialaítear praghsanna ola ag margaí domhanda beag beann ar tháirgeadh intíre.
Tá peitreal tar éis ardú go dtí a leibhéal is airde ó tháinig Trump i gcumhacht, ag dul thar $3.50 an galún. Tugann réamhaisnéisí rialtais le fios nach bhfillfidh praghsanna peitril ar leibhéil 2025 go dtí 2027, agus ceaptar go bhfanfaidh díosal os cionn leibhéil réamhchogaidh go dtí an bhliain seo chugainn.
Beidh costais breosla níos airde ag dul i bhfeidhm ar fud an gheilleagair. Cuirfidh cuideachtaí trucailí costais ar aghaidh chuig custaiméirí; ardóidh feirmeoirí praghsanna bia mar gheall ar bhreosla agus leasachán níos costasaí; mothóidh miondíoltóirí agus aerlínte an brú freisin.
Cuirfidh na brúnna seo brú ar bhoilsciú (inflation), a bhí seasta ag 2.4% bliain ar bhliain i mí Feabhra.
Tá praghsanna ag ardú agus tá bagairt ann go gcuirfidh sé sin moill ar laghduithe ráta úis cónaidhme, agus d’fhéadfadh peitreal daor dochar a dhéanamh do dhíolacháin gluaisteán.
Tá baol ann go ndéanfadh sé seo go léir dochar do ráta sástachta Trump.
Tá an riarachán ag streachailt chun an tionchar polaitiúil agus eacnamaíoch a choinneáil faoi smacht:
D’fhógair siad pleananna chun na tancaeir a árachú agus a thionlacan trí Chaolas Hormuz;
Chuir siad smachtbhannaí ar roinnt onnmhairí ola na Rúise ar ceal: agus tá siad ag smaoineamh ar bhealaí chun aschur Veiniséala a threisiú.
Tá an ceann deireanach sin suimiúil mar is cosúil go bhfuil sé glactha ag na rialtais idirnáisiúnta go bhfuil sé de cheart ag Meiriceá an ola atá faoi úinéireacht mhuintir Veiniséala a thógáil.
Ach chun an léim is géire i bpraghsanna ola le breis agus tríocha bliain a aisiompú, beidh gá le deireadh a chur leis an gcogadh nó cumas na hIaráine bagairt a dhéanamh ar lánaí loingseoireachta a dhíghrádú.
Éilíonn Trump gur féidir leis iallach a chur ar Tehran ‘géilleadh gan choinníoll’, agus ag an am céanna tá sé ag éileamh go bhfuil an cogadh ‘críochnaithe, beagnach’.
Ach ba chóir go mbeadh a fhios ag Washington anois nach féidir le cumhacht aeir ina haonar bua fadtéarmach a chinntiú.
Ní dócha go ngéillfidh Gardaí Réabhlóideacha na hIaráine agus fórsaí Basij.
Tá na mílte trodaithe armtha fós toilteanach agus in ann tacú le ceannaireacht na hIaráine. Agus is beag seans go bhfuil grúpaí ann atá sásta dúshlán a thabhairt don cheannaireacht agus tacú leis na Meiriceánaigh mar go bhfuil a gcathracha agus a dtithe á mbuamáil ag na Meiriceánaigh.
D’fhéadfadh Trump a chuid éileamh a ísliú agus bua a dhearbhú, ach tá baol ann go mbeadh náire pholaitiúil ann dá bharr.
D’fhéadfadh sé fórsaí talún a imscaradh, rogha nach bhfuil curtha as an áireamh aige, nó leanúint ar aghaidh ag buamáil, agus b’fhéidir go leathnódh sé chuig níos mó áiteanna sibhialta.
Ní thairgeann aon cheann de na bealaí seo réiteach tapa, rud a chiallaíonn go bhfuil seans maith ann go leanfaidh an phian eacnamaíoch ar aghaidh.
D’fhéadfadh an riarachán a fháil amach go bhfuil sé i bhfad níos casta naimhde thar lear a chur as an áireamh ná mar a cheap siad.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
