Tá an Rialtas cúisithe as brabúis ollmhóra a bhaint as praghsanna ola i gcánacha táirgí fuinnimh, agus figiúirí nua á léiriú gur thóg siad an méid is airde riamh, €2.7 billiún.
Tá tiománaithe agus úinéirí tí ag íoc suimeanna ollmhóra níos mó as breosla gluaisteán agus tí agus tá an Comhrialtas faoi bhrú chun cineál éigin faoisimh fuinnimh a sholáthar.
An uair dheireanach a rinne siad é sin, bhí sé díreach roimh an olltoghchán deireanach; agus anois tá praghsanna i bhfad níos airde.
Tá praghsanna breosla ag roinnt stáisiún peitril níos mó ná €2 in aghaidh an lítir agus meastar go n-ardóidh siad tuilleadh toisc nach bhfuil aon chomhartha ann go maolóidh an cogadh sa Mheánoirthear.
Agus tá praghsanna ola téimh tí tar éis ardú beagnach 70% sa tseachtain seo caite amháin ag cur brú ar praghasanna fuinnimh.
De réir figiúirí arna soláthar ag an Aire Airgeadais Simon Harris, mar fhreagra ar cheisteanna parlaiminte ón Teachta Dála Neamhspleách Carol Nolan, ghlac an Stát €2.737 billiún i bhfáltais Cháin Ola Mianraí i 2025, an líon is mó riamh.
Léiríonn sé seo méadú suntasach €178 milliún ón mbliain roimhe sin, agus ardú €621 milliún ar an €2.116 billiún a bailíodh ó chánacha peitril agus díosail i 2023.
Ag trácht ar na figiúirí, dúirt Ms Nolan go gcaithfidh an Rialtas ‘gach rud atá ar fáil acu a úsáid chun an t-ualach cánach fuinnimh a laghdú’ ar theaghlaigh. D uirt sí go ‘bheadh sé dodhéanta gan aon rud a dhéanamh’.
Ag caint faoi chánach fuinnimh, dúirt an Teachta Dála Neamhspleách d’Uíbh Fhailí leis an Rialtas: ‘Más gá reachtaíocht éigeandála chun na méaduithe seo a aisiompú nó a chur ar fionraí, ba chóir í a thabhairt isteach gan mhoill.’
Dúirt na hairí go bhfuil ‘intinn oscailte’ ag an gComh-Aireacht maidir le tacaíochtaí airgeadais a sholáthar do theaghlaigh – ach mhaígh siad go mbeadh orthu fanacht go dtí go bhfaighidh siad tacaíocht ó oifigigh an AE.
Dúirt foinsí go bhféadfadh oifigigh sa Bhruiséil rialacha fioscacha a scaoileadh ar fud an AE. Tá cruinniú éigeandála glaoite ag ceannaireacht an AE ach shocraigh siad gan é a reáchtáil go dtí Déardaoin
Dúirt aire shinsearach amháin: ‘Nílimid ag cur aon rud as an áireamh, ach ní mór dúinn é seo a thógáil céim ar chéim.’
Tá na hairí airgeadais Harris agus Jack Chambers tar éis idirghabhálacha móra airgeadais lasmuigh den bhuiséad a chur as an áireamh, toisc go mbeadh reachtaíocht shealadach nó mionbhuiséad ag teastáil chun an cineál tacaíochtaí fuinnimh a tugadh isteach tar éis ionradh na Rúise ar an Úcráin a sholáthar.
Dúirt foinse sa Chomh-Aireacht leis an Aireacht Gnóthaí Eachtracha: ‘Tá a fhios againn go bhfuil sé deacair do dhaoine, ach ní féidir liom tír ar domhan a aimsiú atá tar éis dul ar aghaidh agus aon rud a dhéanamh i réimse na dtacaíochtaí airgeadais dá muintir go fóill.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
