D’fhéadfadh scuabadh fiacla i gceart cabhrú le breis is 50 riocht sláinte, lena n-áirítear néaltrú (dementia) agus galar Parkinson, a choinneáil faoi smacht.
Tá fianaise mhéadaitheach curtha i láthair ag saineolaithe go bhfuil athlasadh (inflammation) agus ionfhabhtú (infection) de bharr baictéir béil nasctha le fadhbanna ar fud an choirp.
Níl taighdeoirí ach ag tosú ag tuiscint an chaidrimh seo, a dúirt siad, ach is léir gur féidir le sláinte béil difear a dhéanamh d’orgáin agus d’fhíocháin (tissues), lena n-áirítear na hailt (joints), an inchinn (brain) agus an phutóg (gut).
Ag cur torthaí i láthair ag an gcomhdháil eolaíochta ginearálta is mó ar domhan, dúirt Alpdogan Kantarci, ó Ollscoil Minnesota, nach mbíonn galar guma chun cinn – ar a dtugtar pearódóntaíteas (periodontitis) – ina chúis dhíreach le riochtaí cosúil le néaltrú.
Mar sin féin, féadfaidh sé fachtóirí riosca coitianta a spreagadh agus galar a luathú i ndaoine a bhí so-ghabhálach cheana féin.
‘Léiríonn taighde anois, i measc daoine a bhfuil galair éadroma nó measartha orthu, go bhfuil freagairtí cognaíocha (cognitive) i bhfad níos fearr á thaispeáint ag na daoine a scuabann agus a thugann aire dá gcuid fiacla agus a fheiceann fiaclóir agus a fhaigheann glantacháin ,’ a dúirt sé le comhdháil Chumann Mheiriceá um Chur Chun Cinn na hEolaíochta (American Association for the Advancement of Science) i Phoenix, Arizona.
‘Creidimid anois go bhféadfadh sláinte do chuid fiacla a choinneáil bainteach le riosca laghdaithe de níos mó ná 50 riocht sistéamach.’
Leag an tOllamh Kantarci béim ar staidéar a fuair amach gur féidir le ‘peiriadontitis’ athlasadh inchinne a mhéadú, agus gur féidir le baictéir phataigineacha béil an ‘blood-brain barrier’ a thrasnú, go háirithe i ndaoine níos sine.
Idir an dá linn, chuir an Dr Felipe Andrade, in Ollscoil Johns Hopkins, fianaise i láthair go bhfuil ról ag pataiginí (pathogens), atá freagrach as galar guma, i bhforbairt airtríteas réamatóideach (rheumatoid arthritis) freisin.
Rinne an Dr. Nobuhiko Kamada, ó Ollscoil Michigan, cur síos ar an gcaoi a bhféadfadh baictéir bhéil an baol galar athlastach bputóg agus ailse cholaireicteach a mhéadú. I measc na riochtaí eile a bhaineann le sláinte béil tá galar croí, stróc agus diaibéiteas.
Dúirt an tOllamh Kantarci go bhfuil iomadú seirbhísí seachadta bia agus bianna próiseáilte ‘ag dul i bhfeidhm ar shláinte bhéil’.
Molann saineolaithe fiaclóireachta do chuid fiacla a scuabadh le taos fiacla fluairíde ar feadh thart ar dhá nóiméad, dhá uair sa lá.
Is cuma an úsáideann tú scuab fiacla leictreach nó láimhe, cé gur féidir le leagan leictreach cabhrú le daoine áirithe a gcuid fiacla a ghlanadh níos críochnúla.
Scuab taobh istigh, taobh amuigh agus dromchlaí coganta do chuid fiacla go réidh: is féidir le scuabadh ró-chrua pian agus damáiste gumaí a chur faoi deara.
Ná sruthlaigh (rinse) do bhéal díreach tar éis scuabtha, mar níochán sé an fhluairíd tiubhaithe sa taos fiacla atá fágtha.
Is féidir le flasáil – is fearr é a dhéanamh sula scuabann tú – cabhrú le galar guma agus lobhadh fiacla a laghdú. Ná húsáid sruthlú béil díreach tar éis scuabtha.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
