Tá Donald Trump tar éis cúlú arís ar a bhagairt taraifí móra SAM a chur ar thíortha Eorpacha.
Dúirt uachtarán Mheiriceá gur aontaigh sé ‘creat (framework) margadh amach anseo’ ar an nGraonlainn ach ní raibh aon chomhaontú ann.
Ceithre lá tar éis dó gealladh a thabhairt taraifí móra a thabhairt isteach ar ocht dtír Eorpacha, ar chomhghuaillithe SAM iad i ndáiríre, d’fhógair sé nach ndéanfadh sé é.
Bhagair sé orthu as a dtacaíocht do stádas leanúnach na Graonlainne mar chríoch fhéinrialaitheach Danmhargach.
Mar thoradh ar chúlú uachtarán na Stát Aontaithe, tá níos mó magadh déanta air leis an bhfocal bréige i mBéarla ‘TACO’, a sheasann do ‘Trump Always Chickens Out’.
Ní bhuailfidh SAM an Danmhairg, an Iorua, an tSualainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Bhreatain, an Ísiltír ná an Fhionlainn le taraifí 10% ón 1 Feabhra, tar éis an tsaoil, a scríobh Trump ar a ardán Truth Social.
Thar an deireadh seachtaine, rinne sé bagairt freisin na taraifí a ardú go 25% ón 1 Meitheamh.
Bhí imní fhorleathan faoi dheacrachtaí eacnamaíocha san Eoraip, ach i Meiriceá freisin, mar gheall ar an mbagairt, agus dúirt ceannairí Eorpacha, an Taoiseach Mícheál Martin san áireamh, nach ndéanfaí ‘dúmhál (blackmail)’ orthu.
Bhagairt ceannairí an Aontais Eorpaigh ionstraim frith-éigeantais (Anti-Coercion Instrument, ACI) an bhloc, ar a dtugtar an ‘Bazooka Mór’ freisin, a úsáid, rud a cheadódh don AE díoltas a dhéanamh le smachtbhannaí trádála neamhghnácha.
Dúirt Rasmus Jarlov, cathaoirleach choiste cosanta i bParlaimint na Danmhairge, tar éis óráid uachtarán na Stát Aontaithe, nach mbeadh a thír ag ‘tabhairt na Graonlainne ar láimh’.
D’éiligh Trump go raibh cruinniú ‘an-tháirgiúil’ aige le hard-rúnaí Nato, Mark Rutte, Dé Céadaoin, agus d’éiligh sé gur chruthaigh sé ‘creat’ margadh faoin nGraonlainn. Ach níor thug sé faisnéis faoi aon chomhaontú ná fiú cé leis a raibh an comhaontú.
‘Bunaithe ar an tuiscint seo, ní bheidh mé ag cur na dtaraifí i bhfeidhm a bhí sceidealaithe le teacht i bhfeidhm an 1 Feabhra,’ a dúirt an t-uachtarán.
Níor thug uachtarán na Stát Aontaithe tuilleadh sonraí faoi chomhaontú.
Dúirt sé go raibh cainteanna ar siúl maidir le sciath cosanta diúracán SAM a bheadh lonnaithe go páirteach sa Ghraonlainn, ach tá comhaontuithe cosanta ag na Stáit Aontaithe cheana féin leis an nGraonlainn, lena n-áirítear 15 bhunáit mhíleata nach bhfuil foireann iomlán acu ann fiú.
Bhí Trump tar éis bagairt a dhéanamh roimhe seo fórsa a úsáid chun an Ghraonlainn a ghabháil ach Dé Céadaoin, sular tharraing sé siar faoi na taraifí, le linn óráide fada i Davos, dúirt Trump nach n-úsáidfeadh na Stáit Aontaithe fórsa chun an Ghraonlainn a ghabháil.
Ina óráid labhair sé faoina chéad bhliain ar ais in oifig, ag cáineadh Nato, an Eoraip i gcoitinne agus Banc Cúlchiste Feidearálach na Stát Aontaithe.
Rinne an t-uachtarán éilimh bhréagacha freisin ar roinnt ábhar, lena n-áirítear stair na Graonlainne agus an t-éileamh bréagach gur leis na Stáit Aontaithe an t-oileán agus gur ‘thug siad ar ais é’.
Tá uachtarán na Stát Aontaithe tar éis cúlú arís agus arís eile óna bhagairtí maidir le taraifí – go háirithe an t-earrach seo caite, nuair a mhol sé tús ré nua do gheilleagar na Stát Aontaithe, ach ansin chuir sé tonn ollmhór taraifí ar an méar fhada.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
