Tá méadú ollmhór tagtha ar líon na ndaltaí a cuireadh chuig Tusla mar gheall ar dhrochfhreastal scoile, agus tuairiscíodh breis is 9,000 cás sa bhliain acadúil dheireanach.
Léiríonn sé sin méadú suntasach agus cuireann sé imní ar shaineolaithe oideachais agus leasa leanaí.
Faoin Acht Oideachais (Leas), ní mór do scoileanna fógra a thabhairt do Tusla nuair a chailleann dalta 20 lá scoile nó níos mó i mbliain acadúil amháin.
Cuirtear na cásanna seo faoi bhráid sheirbhís leasa oideachais de chuid Tusla le haghaidh iarchúram.
Idir Meán Fómhair 2024 agus Lúnasa 2025, shroich 9,293 dalta an tairseach seo, i gcomparáid le thart ar 8,000 an bhliain roimhe sin, rud a léiríonn ardú 16%. Díreach trí bliana ó shin, bhí an figiúr faoi bhun 7,000.
Luann gairmithe oideachais meascán fachtóirí atá taobh thiar den fhadhb atá ag fás:
Tugann saineolaithe rabhadh go minic go léiríonn neamhláithreacht leanúnach fadhbanna níos doimhne sa bhaile nó i bhfolláine linbh, agus go dteastaíonn níos mó ná bearta pionósacha chun dul i ngleic leis.
Mar sin féin, tá cumhachtaí ag Tusla cásanna a ardú ina dteipeann ar thuismitheoirí a chinntiú go bhfreastalaíonn a leanbh ar scoil.
Idir Meán Fómhair 2024 agus Meitheamh 2025, d’eisigh an ghníomhaireacht 132 toghairm (summonses) chúirte a bhain le 96 leanbh.
Cé go meastar gur rogha dheireanach é caingean dlí, deir oifigigh go bhfuil sé fós riachtanach i gcásanna neamhláithreachta leanúnaí gan cúis bhailí.
Mar fhreagra ar an treocht atá ag méadú, sheol Tusla feachtas feasachta náisiúnta maidir le láithreacht i Meán Fómhair 2025, ag moladh ar theaghlaigh tosaíocht a thabhairt do láithreacht scoile.
Chomh maith leis sin, nocht an ghníomhaireacht straitéis cúig bliana atá dírithe ar neamhláithreacht a laghdú faoi 2028.
Díríonn an plean seo ar idirghabháil luath, tacaíocht ilghníomhaireachta ó scoileanna agus ó fhoirne sláinte meabhrach, agus rannpháirtíocht phobail chun aghaidh a thabhairt ar bhacainní amhail iompar agus cúram leanaí.
Deir Tusla go mbeidh infheistíocht agus comhoibriú leanúnach ag teastáil don straitéis trasna earnálacha.
Tá baint láidir ag 20 lá nó níos mó a bheith ar iarraidh sa bhliain le gnóthachtáil acadúil níos ísle, riosca méadaithe fágála scoile luath, agus míbhuntáiste sóisialta fadtéarmach.
Leagann abhcóidí oideachais béim ar an bhfíric gur réamhinsint ríthábhachtach ar rath é an tinreamh, agus go bhfuil tábhacht le gach lá a chailltear.
Táthar ag iarraidh ar scoileanna oibriú go dlúth le teaghlaigh, ag tairiscint tacaíochtaí ar nós comhairleoireachta, meantóireachta, agus roghanna foghlama solúbtha.
Mar sin féin, tugann príomhoidí rabhadh go bhfuil brú ar acmhainní, agus gan maoiniú breise, d’fhéadfadh teip a bheith ar iarrachtaí chun an treocht a aisiompú.
Leag cás Kyran Durnin béim ar phráinn dul i ngleic leis an neamhláithreacht, is é buachaill a d’imigh ón oideachas ar feadh na mblianta.
Spreag a scéal Tusla chun foireann tiomnaithe Leanaí atá ar Iarraidh ón Oideachas (Children Missing Education, CME) a bhunú i mí Iúil 2025 chun rianú a dhéanamh ar chásanna ina dtiteann leanaí go hiomlán amach as an gcóras.
Deir oifigigh gur meabhrúchán géar é cás Kyran ar a bhféadfadh tarlú nuair nach dtugtar aird ar chomharthaí rabhaidh.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
