

Bhí tú amuigh ag an gcóisir Nollag aréir agus is dócha go mbeidh ceann beagáinín tinn ort ar maidin. Tá póit ort.
Tá a fhios againn go léir gurb é an t-aon bhealach le póit a stopadh i ndáiríre ná gan aon deoch a ól ar an gcéad dul síos ach seo í Éire agus tá a fhios againn go léir nach n-oibríonn sé sin amach chomh maith sin i gcónaí.
B’fhéidir nach sábhálfaidh an liosta seo tú ón póit ar maidin ach d’fhéadfadh sé rudaí a dhéanamh beagán níos iompartha.

Tá go leor le rá faoin ‘full-Irish’ tar éis an iomarca líomanáid do dhaoine fásta an oíche roimhe sin.
Is leigheas clasaiceach é ar ‘maidin ina dhiaidh’ atá in úsáid le blianta fada – mar sin caithfidh go bhfuil roinnt fírinne ann.
D’fhéadfadh sé tú a fhágáil codlatach agus ata uaireanta, mar sin má tá lá oibre iomlán romhat b’fhéidir gurbh fhearr gan an ceann seo a dhéanamh.

Is fualbhrostach (diuretic) é alcól rud a chiallaíonn go ndíhiodráitíonn sé thú agus is é sin an fáth gur féidir leat dúiseacht le teanga thirim ar maidin tar éis oíche amuigh.
Sin é an fáth go bhfuil sé tábhachtach uisce a ól roimh, le linn agus tar éis alcóil a ól.
Is féidir leis é seo a chinntiú go bhfaigheann tú codladh níos fearr agus nach ndúisíonn tú ag mothú cosúil le E.T.
B’fhéidir go mbraitheann tú go gcuideoidh caife leat beocht a chur ort agus tú a bhaint as do phóit ach is fualbhrostach é caife, cosúil le halcól.
Ciallaíonn sé seo go n-úsáideann caife d’uisce agus mianraí, rud a fhágann go bhfuil tú níos díhiodráitithe fós.
Cloígh le cupán tae maith seanaimseartha le haghaidh beagán compord agus le haghaidh ardú céime.

Is fotháirge tocsaineach (toxic byproduct) iad comhaicmí a tharlaíonn sa phróiseas coipthe (fermentation) i ndeochanna biotáille (spirit) a mhéadaíonn déine agus fad do fhulaingthe an lá tar éis duit taitneamh a bhaint as cúpla deoch Nollag.
Tá vodca, gin agus rum an-íseal i gcomhghuaillithe agus tá an líon is airde comhghaicmí i cognac, tequila agus fuisce.
Is beag comhaicmí atá i vodca, mar sin is é sin an rogha is fearr chun comhaicmí do phóit a theorannú.

Féadfaidh an ceann seo a bheith aisteach ach is leigheas póit iontaofa é ó oirthear na hEorpa.
Déanfaidh cúcamair phicilte, agus/nó an sú ina stóráiltear iad, cothromaíocht uisce go sóidiam i do chuid fola a athchothromú agus míorúiltí a dhéanamh ar do bholg freisin.

Ní bheidh an ceann seo coitianta ach níl aon rud cosúil le roinnt aclaíochta a fháil chun tú féin a athbheochan tar éis oíche róshásúil.
Tarraingeoidh seisiún rith nó ardaithe meáchain ar ais thú ó na huafáis agus scaoilfidh sé an eagla a bhí ag rith timpeall do chinn tuirseach.
B’fhéidir go dtógfaidh sé do neart go léir éirí as an leaba agus do threalamh giomnáisiam a chur ort ach is fiú go mór é san fhadtréimhse mar go gcuirfidh ruaig na n-ionoirfiní (endorphins) ar an mbóthar ceart thú.

Is deacair snámh san fharraige reoite fuar a dhéanamh fiú sna hamanna is fearr, gan trácht ar nuair a bhíonn tú tuirseach agus póite.
Is tasc chomh scanrúil é dul ag snámh i ndoimhneacht an gheimhridh go mbeidh sé i bhfad níos éasca déileáil le do phóit ina dhiaidh sin.
Cinnte, cén fáth nach dtabharfá an teaghlach ar fad leat agus lá a dhéanamh de, is dócha go gcuideoidh sé le spiorad na Nollag sa teach a athnuachan.

Má bhí tú suas go dtí na huaireanta beaga ag damhsa ar feadh na hoíche, tá sé go maith i gcónaí dul ar ais a chodladh chun teacht suas ar do chodladh caillte.
Níl aon rud cosúil le codladh meán lae chun do thinneas a spreagann deochanna a leigheas agus do cheann a chur ar ais le chéile.
Is féidir le díth codlata a bheith ar an gcuid is measa de do phóit uaireanta, mar sin is féidir le codladh tú a chur ar ais ar an mbóthar chun téarnaimh.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.