Timpeall 35 bliain ó shin i Liepzig, tháinig suas le leathmhilliún duine amach ar na sráideanna chun agóid a dhéanamh in ainneoin údaráis Oirthear na Gearmáine agus a gcuid fórsaí armtha — na Vopos agus an Stasi, an phóilíneacht rúnda.
Is ag an Zeitgeschichtliches Forum Leipzig, Fóram na Staire Comhaimseartha, a gheofar an scéal iomlán — chomh maith le léargas luachmhar ar saol na ndaoine in Oirthear na Gearmáine sa 20ú haois.
Scéal eile atá ann inniu. Tá an ceol le cloisteáil sa ghaoth — á sheinm ag gach saghas, ó cheoltóirí sráide le hurdaí-gurdaí go réaltaí ceolchoirme idirnáisiúnta le huirlisí Amati agus Guarneri.
Bhí Johann Sebastian Bach ina Chantóir i Séipéal Naomh Tomáis ó 1723 go dtí a bhás i 1750.
Creideann muintir na háite gurb é Bach an sampla foirfe de dhuine gan locht — ráiteas dána, ach b’fhéidir go bhfuil fírinne ann.
Éist leis an St Matthew Passion a chum sé anseo. Tugtar ómós dó go bliantúil le Féile Bach, a bheidh ar siúl an bhliain seo chugainn ón 12ú go dtí an 22ú Meitheamh.
Baile a cheoil is ea. D’fhág Mendelssohn, Grieg agus muintir Schumann (Felix agus Clara) a lorg anseo. Tá neart músaem, hallaí ceolchoirme, gailearaithe agus féilte a léiríonn an saibhreas sin.
I dTeach na Cathrach, tá cartlann mhór a bhaineann leis na ceoltóirí sin. Agus níl an fhilíocht ligthe i ndearmad: scríobh Friedrich Schiller na véarsaí do Ode to Joy anseo, a chuir Beethoven i bhfoirm cheoil ina dhiaidh sin — ceol gan teorainn ama.
Tá an Gewandhausorchester Leipzig ar cheann de na ceolfhoirne is sine ar domhan, agus cuireann siad an píosa i láthair le scil agus le paisean — beidh cáithníní (goose bumps)agat! Seinntear go minic sa Séipéal Naomh Tomáis, áit ina luíonn iarsmaí Bach go ciúin.
Ní hamháin gur ionad ceoil atá sa séipéal — ba phointe cruinnithe é freisin do na himeachtaí móra a tharla 35 bliain ó shin.
Scarann Foraois Mhór na hAbhann — Leipziger Auenwald — an chathair ina dhá leath. Is iontach an rud é siúl nó rothaíocht ar bhruach na habhann — timpeall 10 míle ar fad — chun croí na háite agus a mhuintire a thuiscint.
Maidir le gníomhaíochtaí faoi dhíon, tá an chathair ag cur thar maoil leo. Is féidir rince go craiceáilte i gClub L1, ach dóibh siúd atá níos ciúine, tá Moritzbastei ann — ionad cultúrtha san áit amháin atá fágtha de na seanbhallaí.
Bíonn gach rud ar siúl ann: ó phunc go filíocht, ag dul go maith le stein nó dhó de bheoir fiú mura dtuigeann tú gach focal, i gceachtar acu.
Bhunaigh Angela Merkel an struchtúr arís agus í ina mic léinn i gColáiste Karl Marx. Le fada an lá, tá Auerbachs Keller ar Grimmaische Strasse ag freastal ar mhuintir Leipzig atá ar thóir pionta — le breis is 500 bliain. Bain triail as Ritterguts Gose, an bheoir áitiúil.
Ní feidhm a dhéanann na bratwurst anseo ach iontas: Thüringer Bratwurst mit Brötchen — speisialtacht faoi chosaint gheografach, díreach cosúil le Champagne nó Parmigiano-Reggiano. Blasta go deo.
Ó mo lóistín i Victor’s Residenz-Hotel, gar don stáisiún traenach, bhí gach halla ceoil, ionad cultúrtha agus teach tábhairne ar shiúl coise.
I gcoimpléisc thionsclaíocha atá athchóirithe, d’fhás pobal faoi thalamh d’ealaíon agus d’fhéilte — ó chaiféanna go clubanna, gailearaithe pop-up, amharclanna ad hoc agus spásanna don léiriú beo.
Tugtar ‘Beirlín nua’ ar Leipzig go minic, cé go gceapann muintir Bheirlín gur ‘Hype-zig’ é sin. Ach is leor dul ann chun a thuiscint: níl i gceist ach an fhírinne. Tá si ar cheann de na cathracha is fearr san Eoraip — fós faoi rún ag go leor.
Tá sí ar aon dul le scoth na háiteanna, le haghaidh saoire mheánaoiseach agus ceolmhar.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
