Labhair an tUrramach Kyle Paisley, mac an iarcheannaire an DUP Ian Paisley, ag ócáid speisialta i dTuaisceart Éireann faoi stair na Gaeilge agus an nasc atá aici leis an eaglais Phreispitéireach.
Dúirt sé go mbeadh ‘an-spéis’ ag a athair san imeacht seo agus gur deis foghlama a bhí ann dó féin.
Dúirt an tUrramach Paisley, ‘Is dóigh liom gur Nelson Mandela a dúirt, ‘Má labhraíonn tú le fear i dteanga a thuigeann sé, sroicheann tú a intinn. Má labhraíonn tú leis ina theanga féin, sroicheann tú a chroí.’
Thug sé an sampla seo chun tábhacht na Gaeilge agus teangacha eile a léiriú.
Tharla an ócáid, darb ainm Preispitéirigh agus an Ghaeilge, in Eaglais Shaor Phreispitéireach Aontroma agus d’eagraigh an tUrramach Paul Thompson í.
Bhí daoine ó chúlraí éagsúla i láthair, ina measc Declan Kearney ó Shinn Féin agus Wallace Thompson, ball bunaidh den DUP.
Dúirt Kyle Paisley, atá ag ministéireacht i Sasana, gur ‘deis foghlama’ a bhí san ócáid. ‘Tá go leor le foghlaim agam fós,’ a dúirt sé.
‘Ní bhfaighimid aon áit má dhéanann muid neamhaird ar an stair, go háirithe stair reiligiúnach.’
Dar leis, is ‘bronntanas ó Dhia’ í an Ghaeilge agus gach teanga, le cumarsáid agus nasc a chruthú idir daoine.
Luaigh sé gur minic a dhéantar dearmad ar ról na bPreispitéireach sa stair teangeolaíoch in Éirinn.
Sa bhliain 2014, labhair sé amach i gcoinne Gregory Campbell, a bhí ina fheisire de chuid an DUP ag an am nuair a thosaigh sé ag magadh faoin nGaeilge sa Tionól.
Dúirt Paisley gur náiríodh an taontachtachas lena ráiteas ‘curry my yoghurt’ mar sheafóid in áit ‘go raibh maith agat.’
Tharla an ócáid i gcomhthéacs conspóid faoi chomharthaíocht dhátheangach sa stáisiún nua Grand Central i mBéal Feirste.
Dúirt Gavin Robinson, ceannaire nua an DUP, gur ceist ‘chonspóideach’ a bhí ann, agus go mbeadh an páirtí ag cur ‘marc síos’ ar an gceist san Fheidhmeannas.
Ina óráid, dúirt Kyle Paisley, ‘Síleann daoine uaireanta gur leis taobh amháin den phobal amháin an Ghaeilge, ach bhí suim ann i measc Phreispitéirigh agus Protastúnach freisin, go háirithe fadó.’
‘Ní chailleann muid tada má admhaímid é sin, agus d’fhéadfadh muid roinnt ceachtanna úsáideacha a fhoghlaim dá bharr.’
Thug an tUrramach Paul Thompson, ó eaglais Aontroma, le fios gur toradh ar obair mhór pobail a bhí san ócáid.
‘Tá nasc domhain idir Preispitéireachas agus an Ghaeilge,’ a dúirt sé.
‘Tá easpa eolais ann faoin ról a bhí ag Preispitéirigh sa stair. Táim ag feiceáil daoine óga ag glacadh leis mar chuid dá n-oidhreacht féin.’
Dúirt sé gur deis iontach a bhí san ócáid chun daoine a spreagadh le breathnú ar a stair agus gan eagla a bheith orthu roimh an nGaeilge nó roimh a gcuid fréamhacha.
‘Nílimid ag iarraidh ar éinne a bhféiniúlacht a fhágáil, ach ba mhaith linn go mbainfidís taitneamh as an oidhreacht shaibhir atá ag an bPreispitéireachas ar an oileán seo.’
Sa 18ú agus 19ú haois, bhí go leor Preispitéirigh páirteach i gcaomhnú na Gaeilge. De réir Chumann Staire na bPreispitéarach in Éirinn, tá eaglaisí fós ann a thugann Eaglais Phreispitéireach in Éirinn orthu féin.
Labhair Alastair Bonar ag an ócáid faoi shean-Bhíoblaí i nGaeilge a thug sé leis, cuid acu ó 1685.
Dúirt sé gur William Bedell, easpag le haghaidh Eaglais na hÉireann i gCabhán, a d’aistrigh an Sean-Tiomna. Bhí foireann scríobhnóirí ag obair leis ar an obair chasta seo.
Thug sé le fios freisin gur William O’Donnell a d’aistrigh an Tiomna Nua. Sa 19ú haois, foilsíodh leagan iomlán den Bhíobla i nGaeilge, agus is é sin an leagan is coitianta fós inniu.
Dúirt Bonar gur theastaigh ó Bedell go mbeadh an Bíobla ag muintir na hÉireann ina dteanga féin.
‘Ní thuigeann a lán daoine cé chomh domhain is atá an nasc idir an Eaglais Phreispitéireach agus an Ghaeilge,’ a dúirt sé.
‘Tá sampla amháin ar eolas agam d’Aire Phreispitéireach i Muileann na Buaise a thug seirbhís i nGaeilge gach seachtain.’
Cruthaíonn ócáidí mar seo deis nua le haghaidh comhrá, foghlama, agus athmheas ar oidhreacht roinnte a bhí tréigthe le fada.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
