Tá líomhaintí go bhfuil rialacha nua cíosa an Rialtais ag spreagadh díshealbhuithe diúltaithe ag an Aire Tithíochta, James Browne.
Chosain Browne na leasuithe cíosa go láidir tar éis a nochtadh gur tugadh fógraí díshealbhaithe do 36 teaghlach in eastát Hazelwood, Baile an Droichid (Bridgetown) Co. Loch Garman – ina dháilcheantar féin – an tseachtain seo caite, agus an tiarna talún ag iarraidh na tithe a dhíol.
Mar sin féin, ó tuairiscíodh go forleathan na fógraí díshealbhaithe, tá siad tarraingthe siar.
Dúirt na tiarnaí talún, Patchflow Ltd, go n-aithníonn sé an ‘imní agus an neamhchinnteacht’ atá tagtha chun cinn maidir leis an gceist seo.
Tháinig fógraí díshealbhaithe dhá lá sular tháinig na leasuithe cíosa i bhfeidhm. Ceadaíonn rialacha nua do thiarnaí talún cíosanna a athshocrú go cíosanna margaidh do thionóntachtaí nua gach sé bliana, agus cuireann siad srian ar dhíshealbhuithe.
Dúirt an tUasal Browne nach raibh sé den tuairim go raibh baint ag na díshealbhuithe le rialacha nua ach gur ‘uafásach go hiomlán na fógraí sin a fháil chun éirí as’.
Dúirt Browne go raibh a Roinn i dteagmháil leis an an mBord um Thionóntachtaí Cónaithe, ag cur leis go raibh teorainn leis an méid a d’fhéadfadh siad a rá mar gheall ar imscrúdú gníomhach.
Nuair a fiafraíodh de cén fáth ar cheap sé gur tharla díshealbhuithe díreach roimh athruithe ar rialacha cíosa, dúirt an tAire nach bhféadfadh sé ‘dul isteach i meon an tiarna talún’ maidir leis an méid a spreag iad, ach mhaígh sé nach raibh aon rud sna hathchóirithe a thairg sochar eacnamaíoch don chinneadh.
Dúirt urlabhraí tithíochta na n Daonlathaithe Sóisialta, Rory Hearne, gur chosúil nár thuig an tAire réaltacht an mhargaidh cíosa phríobháidigh.
Tugtar cosaint do thionóntaí faoin ‘Leasú Tyrrelstown’, a chuireann srian ar níos mó ná 10 dtionóntacht a chríochnú san fhorbairt chéanna laistigh de shé mhí.
Ní féidir deireadh a chur le tionóntachtaí den sórt sin ach amháin má tá an praghas díola le tionónta 20% níos ísle ná a luach dá ndíolfaí folamh é, nó dá mbeadh cosc a chur ar an díshealbhú ‘róthrom’ ar an tiarna talún.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
