Beidh muid uilig ar bís le sceitimíní an Domhnach seo chugainn – 15 Márta – ag fanacht le Jessie Buckley dul ar an stáitse (tá súil againn) le bheith ar an gcéad bhean Éireannach a bhuaigh Oscar don aisteoir is fearr, as a ról mar bhean chéile Shakespeare in Hamnet.
Mar sin féin, in ainneoin feidhmíocht iontach Buckley, is léir go bhfuil an scannán brónach. Is ‘downer’ é, mar a deirtear.
Agus amárach (Dé hAoine 6 Márta) tá deis againn a bheith scanraithe le sceitimíní faoi Buckley, agus í i ról bean chéile eile. An uair seo is í bean chéile Frankenstein í.
Caithfidh go raibh Mary Shelley scríbhneoir an leabhair bhunaidh, Frankenstein, á iomlasc féin san uaigh (turning in her grave) faoin scannán Bride of Frankenstein (1935) –mura n-éiríonn léi a comhairle féin a ghlacadh agus teacht ar ais chun beatha.
Agus is é sin buntuiscint an scannán seo.
Caithfidh go mbeadh bean chéile éachtach an fhile Rómánsúil Percy Bysshe Shelley lán sásta leis an scannán is déanaí ina bhfuil Jessie Buckley agus Christian Bale, faoi stiúir Maggie Gyllenhaul.
Ná bí ag súil le glóir Oscar don scannán seo mar tá go leor léirmheastóirí tar éis an phlota agus an script a cháineadh. Ach arís, is dócha gurb iad na daoine céanna a thaitin le Hamnet.
Agus cibé rud a cheap siad faoin script, is breá leo go léir Buckley mar bhrídeog Frankenstein, le gruaig chatach agus teanga dhubh.
Tá a léiriú corraitheach, iontach agus coinneoidh sí do shúile uirthi ar feadh dhá uair an chloig an scannáin.
Ag an am a tharlaíonn an scannán, tá Frankenstein ag fánaíocht an Domhain le beagán os cionn 100 bliain. Tá sé uaigneach agus an t-aon rud a shásóidh é ná brídeog.
Sroicheann sé Chicago sna 1930idí ag cuardach an Dr. Euphronios, ‘eolaí craiceáilte’ a chreideann sé a réiteoidh a chuid fadhbanna go léir le cúpla splanc tintreach.
Má bhí Maggie Gyllenhaul ag lorg an fhrithnimh (antidote) don fhearúlacht thocsaineach (toxic masculinity), fuair sí é i The Bride. Mar sin, tá téama tábhachtach ann, ach ná bí ró-dáiríre faoin scannán seo. Is greann dubh é seo.
Tá foréigean ann, ach tá sé splancscartha le spraoi pantaimíme agus níl sé cosúil leis an bhforéigean uafásach atá á fheiceáil againn ar ár scáileáin teilifíse agus ar na meáin shóisialta faoi láthair, ar an drochuair.
Beidh na tagairtí don scannán clasaiceach de chuid Mel Brooks, Young Frankenstein, thar a bheith taitneamhach le lucht leanúna scannán agus meabhraítear dúinn freisin Warren Beatty agus Faye Dunaway i Bonnie and Clyde.
Is é an smaoineamh taobh thiar den scannán ná gur taibhse fheargach í Mary Shelley, atá ag iarraidh filleadh ar an saol agus díoltas a bhaint amach ar na fir mheánacha agus ceannasach, a scrios a deis ar shaoirse a bhaint amach nuair a bhí sí beo.
Tá sí ag iarraidh maireachtáil arís agus níl aon duine níos fearr ná Jessie Buckley chun cabhrú léi. Ní amháin go bhfuil sí beo, tá beocht anama inti.
Ag labhairt le Refinery29 ar an gcairpéad dearg ag chéadtaibhiú an scannáin i Londain, dúirt Maggie: ‘Sa scannán bunaidh Bride of Frankenstein (1936), níl an Bhríde ann ach ar feadh dhá nóiméad agus ní labhraíonn sí focal amháin, rud a chuir fiosracht mhór orm faoin gcaoi a bhféadfadh sí a bheith ag mothú sa chás casta ina bhfuil sí – á tabhairt ar ais ó mhairbh, gan iarraidh uirthi, le bheith ina cailín ag duine éigin.
‘Tá fadhb sa scéal sin, mar sin déanaimis dul i ngleic leis an bhfadhb sin.’
Agus sin mar a insítear an scéal.
Bíonn an bhrídeog ag streachailt leis an easpa céannachta. Ida is ainm di, ach dúradh léi gurb é Penelope Rodgers a hainm, rud nach bhfuil fíor, agus de réir mar a leanann sí ag cur níos mó ceisteanna faoi mar a bhí sí roimh a ‘timpiste’, leanann a fear céile, Frank, ag bréagnú léi.
Ach de réir mar a ghabhann spiorad Shelley í, cáineann sí fir i suímhcumhachta, a bhfuil a gcuid peacaí clúdaithe mar gheall ar cé hiad.
Ná luaigh Epstein!
Ach tá fadhb fós ann. Cinnte, tugann sí an ceartas atá tuillte don domhan atá faoi rialú na bhfear ceannasacha agus laga, agus taibhse Mary Shelley ag teacht chun cinn istigh inti.
Ach tá ceist eile fós ag Maggie Gyllenhaul. Cá bhfuil guth Ida?
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
