Tá SpongeBob SquarePants ag soláthar siamsaíochta i nGaeilge ar an scáileán beag le breis agus dhá scór bliain, agus mar sin bhí iontas ar lucht leanúna óga na hÉireann a chloisteáil go labhraíonn SpongeBob Béarla, de réir Niamh Ní Chróinín.
Bhí an láithreoir Cúla4 ag labhairt tar éis fógraíodh go bhfuil Paramount Pictures, i gcomhpháirtíocht le TG4, tar éis leagann Gaeilge den scannán nua, An Scannán SpongeBob: Cá Bhfuil SquarePants?, a léiriú.
Bunaithe ar an tsraith Nickelodeon a raibh an-tóir uirthi a craoladh den chéad uair i 1999 agus a tháinig ar fáil i nGaeilge go luath sna 2000idí, tá SpongeBob fós ina rath domhanda.
Tá níos mó ná $140 milliún tuillte ag an scannán is déanaí ar fud an domhain cheana féin agus tá foireann guthanna ann, lena n-áirítear Mark Hamill ó Star Wars agus an bithiúnach ó Shawshank Redemption, Clancy Brown.
Sa scannán – a thaispeánfar i bpictiúrlanna chun Seachtain na Gaeilge a cheiliúradh an tseachtain seo chugainn – tá scéal SpongeBob agus é ag iarraidh a chrógacht a chruthú trí leanúint leis an Flying Dutchman, taibhse mhistéireach foghlaí mara.
Forbraítear an eachtra mar scannán grinn maraíocht, ag tabhairt SpongeBob go dtí na coirnéil is doimhne den aigéan, áit nach ndeachaigh spúinse ar bith roimhe.
Ní strainséir é SpongeBob do lucht féachana na hÉireann, a oiread sin go ndúirt Ní Chróinín gur chuir roinnt daoine óga a d’fhás aníos ag féachaint ar TG4 iontas orthu nuair a fuair siad amach nach Gaeilgeoir dúchais é.
Dúirt sí: ‘Is é an rud is suntasaí faoi SpongeBob, atá á chraoladh i nGaeilge le blianta, ná nár thuig daoine óga fiú gur labhair sé i mBéarla, agus níor thuig siad é sin ach blianta ina dhiaidh sin.’
Dúirt an láithreoir Cúla4 go léiríonn eisiúint an scannáin – an tríú Leagann Gaeilge de scannán SpongeBob – athbheochan atá ag fás ar an nGaeilge ar fud na tíre.
Dúirt sí: ‘Is féidir linn an spéis i gcláir Gaeilge a fheiceáil ag fás bliain i ndiaidh bliana, is é sin le rá gur seoladh TG4 i 1996 agus gur tháinig Cúla4 chun bheith ina chainéal féin i 2021, agus sin toisc go raibh an oiread sin éilimh ar chláir Gaeilge do dhaoine óga.’
Ach thug Ní Chróinín faoi deara nach daoine óga amháin a bhaineann leas as na cláir seo, toisc go bhfuil daoine de gach aois ag casadh ar theilifís do pháistí i nGaeilge chun a gcuid scileanna teanga a fheabhsú.
‘Deirim i gcónaí le daoine an teilifís a chasadh ar siúl, fhéachaint ar chartúin, SpongeBob mar shampla, má tá siad ag iarraidh a dteanga a fheabhsú,’ a dúirt sí.
‘Déanann na pictiúir an-éasca leanúint agus is féidir leat féachaint ar na heachtraí arís agus arís eile. Foghlaimíonn tú cúpla focal nua i ngach eipeasóid. Tá sé tábhachtach agus tú ag foghlaim aon teanga.’
Chuir Ní Chróinín béim ar an tábhacht a bhaineann le deiseanna a thabhairt do gach duine na meáin chumarsáide Gaeilge a fheiceáil ar an scáileán mór.
‘Is é an aidhm ná cláir iontacha a sholáthar agus roghanna a thabhairt do dhaoine óga atá ag fás aníos le Gaeilge agus ag labhairt Gaeilge sa bhaile.
‘Is iontach an rud é dóibhsean a dteanga féin a fheiceáil ar an scáileán mór,’ a dúirt sí.
‘Baineann sé freisin le gnáthú na teanga do na glúine níos sine, daoine a raibh taithí acu ar chuid mhór dá nGaeilge ar scoil nuair a bhí siad óg.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
