

Beidh ar daoine le cuntais sna meáin shóisialta aip Rialtais a íoslódáil faoi phleananna Patrick O’Donovan, atá dírithe ar leanaí a chosaint ar líne.
I gcomhrá le Extra.ie, leag an tAire Cumarsáide, Patrick O’Donovan, amach a phleananna chun dul i ngleic leis an ‘saincheist tromchúiseach sláinte phoiblí’ maidir le leanaí ag dul ar ábhar míchuí ar líne.

Faoi reachtaíocht nua atá le foilsiú níos déanaí i mbliana, beidh ar chuideachtaí meán sóisialta aoiseanna sealbhóirí cuntas in Éirinn a fhíorú sula dtabharfar rochtain dóibh ar a n-ardáin.
Úsáidfidh an próiseas fíoraithe sparán digiteach (digital wallet) Rialtais nua, arb é aip é a choinníonn faisnéis ar nós do Chárta Seirbhísí Poiblí, do Cheadúnas Tiomána agus b’fhéidir do Cheadúnas Teilifíse sa todhchaí.
Tá sé deartha ag príomhoifigeach faisnéise an Rialtais.
Beidh na cuideachtaí meán sóisialta in ann na sonraí san aip Rialtais a úsáid chun a fhíorú go bhfuil duine os cionn na haoise riachtanacha chun cuntas a chruthú nó chun rochtain a fháil ar an ardán.
Dúirt an tUasal O’Donovan go bhféadfadh próiseas íoslódáil an aip cur isteach ar dhuine ar feadh ‘trí nó ceithre nóiméad’ ach gur iarratas beag atá ann chun leanaí a chosaint ar líne.
Dúirt an Tánaiste agus an tAire Airgeadais Simon Harris go gceadóidh na pleananna freisin do throill (trolls) ar líne a nochtadh.
Spreag sé seo freagra ó úinéir billiúnaí na cuideachta meán sóisialta X, Elon Musk, a scríobh: ‘Is é atá uathu i ndáiríre ná iad siúd nach n-aontaíonn siad leo a chur i bpríosún agus a fhéimheacht (bankrupt).’
Tionólfar an chéad phíolóta níos déanaí i mbliana agus foilseofar Scéim Ghinearálta Bille ag deireadh na bliana.
Beidh ar dhaoine fásta an sparán digiteach a íoslódáil freisin, nó ní bheidh siad in ann rochtain a fháil ar a gcuntais meán sóisialta atá ann cheana féin.
Beidh suímh do dhaoine fásta ina bhfuil ábhar pornagrafach nó ábhar eile a mheastar a bheith oiriúnach do dhaoine fásta amháin ar ‘sceideal’ atá sainordaithe ag an Rialtas a éilíonn fíorú aoise sula ndéantar rochtain air.
Cuirfidh na pleananna an tUasal O’Donovan ar chúrsa imbhuailte le gníomhaithe príobháideachta sonraí (data privacy activists), ach dúirt sé le hExtra.ie go bhfuil cosaint leanaí níos tábhachtaí ná príobháideacht sonraí.
‘Níl suim agam i ndáiríre cibé an bhfuil tú ar shuíomh gréasáin Ryanair nó cibé an bhfuil tú ar shuíomh gréasáin Aer Lingus,’ a dúirt an tAire de chuid Fhine Gael.
Dúirt an tUasal O’Donovan, atá 48 bliain d’aois, athair triúr clainne, gur ‘uirlis chun leanbh a chosaint’ atá de dhíth.
‘Ní ligeann tú do dhaoine rochtain a fháil ar rud atá soiléir ina riosca sláinte poiblí ar bhealach neamhrialaithe mar leanbh.
‘Níl mórán páistí ina suí ag an gcuntar beáir… ag sú a síothadóirí (pacifiers) agus ag ól a martini,’ a dúirt sé.
Beidh fíneálacha suntasacha os comhair cuideachtaí nach gcomhlíonann na dlíthe nua, cé go ndúirt an tUasal O’Donovan nach bhfuil sé socraithe fós an mbeidh feidhmeannaigh na gcuideachtaí buailte go pearsanta le fíneálacha.
‘Ag deireadh an lae, má tá coinsias sóisialta ag na cuideachtaí agus má tá suim acu i gcosaint leanaí ar líne, rud a cheapaim atá ar eolas agat, níor chuala mé trácht ar aon duine atá ag maíomh nach bhfuil suim acu i gcosaint leanaí ar líne.

‘Ní thuigim cén fáth nach nglacfadh aon duine nach mbeadh ag trádáil in Éirinn, ní hamháin má tá cónaí orthu in Éirinn, leis an bhformáid atá á moladh againn,’ a dúirt sé.
Dúirt sé: ‘Más gá dúinn na fíneálacha a mhéadú amach anseo, is féidir linn é sin a dhéanamh.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.