Tá muid ‘beo i ré iontach don Ghaeilge’ tar éis do chomhairleoirí Chathair Bhéal Feirste vótáil i bhfabhar dréachtpholasaí nua Gaeilge a ghlacadh.
Ciallaíonn sé seo go n-úsáidfear an Ghaeilge níos forleithne ar fud na cathrach.
Tá sé mar aidhm ag an bpolasaí úsáid na Gaeilge sa saol poiblí a chur chun cinn, agus geallann sé go nglacfaidh an chomhairle le comharthaíocht Bhéarla-Gaeilge ina áiseanna, chomh maith le lógó dátheangach nua d’fheithiclí agus d’éidí.
Tá sé mar aidhm acu freisin:
Cuimsíonn sé gealltanas freisin don chomhairle cur chuige dátheangach a ghlacadh i leith comharthaíochta ag a cuid áiseanna uile.
Tá roinnt baill den DUP agus den TUV tar éis an chinnte a cháineadh agus mhaígh siad go bhfuil an Ghaeilge á ‘cur i bhfeidhm ar dhaonraí nach dteastaíonn uaithi’.
Dúirt siad nach raibh sé ‘mar chuid dá bhféiniúlacht’. Mar sin féin, bhí siad i mionlach.
Bhí 42 vóta i gcoinne 17 vóta ar thogra ón DUP gan aon athruithe a dhéanamh ar éide na foirne.
Agus dúirt an coimisinéir nua Gaeilge, Pól Deeds, atá ina leas-phríomhfheidhmeannach ar Fhoras na Gaeilge freisin, go raibh an polasaí cuimsitheach.
Dúirt sé: ‘Tugann an polasaí seo deis freisin teagmháil a dhéanamh leis na grúpaí agus na daoine inár sochaí a mhothaigh, ar chúis amháin nó ar chúis eile, nach raibh Gaeilge ábhartha dóibh.
‘Is féidir leis an bpolasaí seo a bheith ina uirlis chun ár bpobal a thabhairt le chéile, chun ár stair shaibhir a cheiliúradh agus chun saol níos saibhre a roinnt le chéile i mBéal Feirste san am atá le teacht.’
Glacadh leis an bpolasaí le tacaíocht ó Shinn Féin, an SDLP, an Alliance, Pobal Seachas Brabús agus An Comhaontas Glas – agus vótáil an DUP, an UUP agus an TUV ina choinne.
Bhí feachtasóirí na Gaeilge ag ceiliúradh an chinnidh mar cheann stairiúil, a thacóidh leo siúd ar mian leo go mbeadh an Ghaeilge mar chuid dá saol laethúil, agus a chuirfidh an teanga chun cinn dóibh siúd nach bhfuil mórán eolas acu uirthi go fóill.
Chuir Cuisle Nic Liam, Comhordaitheoir Chearta Teanga le Conradh na Gaeilge, fáilte roimh an gcinneadh.
Dúirt sé: ‘Tá muid beo i ré iontach don Ghaeilge, ní amháin anseo i mBéal Feirste, ach ar fud na Sé Chontae, tráth a bhfuil muid ag dúil le ceapadh an chéad Choimisinéara Gaeilge ó thuaidh riamh.’
Agus dúirt sé: Cinnteoidh an polasaí stairiúil seo go mbeidh an Ghaeilge le feiceáil agus le húsáid níos minice agus níos normálta sa chathair.’
Dúirt Ciarán Mac Giolla Bhéin, Uachtarán ar Chonradh na Gaeilge agus Comhordaitheoir Pleanála Teanga le Fís an Phobail: ‘Beidh cuimhne ag go leor ar na laethanta nuair a díbríodh cainteoirí Gaeilge ó Halla na Cathrach as siocair gur labhair siad ina dteanga dhúchais féin.
‘Anois, beidh Béal Feirste mar lóchrann comhionannais ar fud na hÉireann, ó thaobh chearta teanga de agus cuirfidh an polasaí úr le stádas na hathbheochana pobal-bhunaithe iontaí atá faoi lán seoil ar fud na cathrach.
‘Is cloch mhíle ollmhór eile é an polasaí seo ar ár n-aistear fada i dtreo comhionannais agus i dtreo chearta teanga cuimsitheacha.’
I rith mhí Lúnasa agus mhí Mheán Fómhair, rinne coiste speisialta comhairleoirí athbhreithniú ar aiseolas ón gcomhairliúchán poiblí, a fuair freagraí ó chónaitheoirí, ó fhoireann na comhairle agus ó cheardchumainn.
D’aontaigh an coiste glacadh leis na tograí beartais, agus gur cheart go mbeadh lógó dátheangach aonair ann don eagraíocht – cinneadh atá ailínithe leis an dea-chleachtas idirnáisiúnta maidir le teangacha mionlaigh a chur chun cinn.
Daingníodh a gcinneadh ag cruinniú iomlán den chomhairle Dé Céadaoin.
D’aontaigh na comhairleoirí freisin plean chun an polasaí a chur i bhfeidhm don dá bhliain atá romhainn, le fócas ar thacú le baill foirne agus feabhas a chur ar rochtain ar sheirbhísí i nGaeilge. Aontaíodh £1.9 milliún (€2.18m) de mhaoiniú roimhe seo.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
