

Teaghlaigh ar bith atá ag smaoineamh ar pháiste a bheith acu, beidh orthu gearradh siar ar a gcaiteachas mor gheall ar an gcostas — tá sé anois ag cosaint thart ar €169,000 chun páiste amháin a thógáil ó laethanta na luathbhlianta go deireadh an choláiste.
Tá an costas seo tar éis ardú faoi €63,000 i gceann deich mbliana, méadú de thart ar 60%.

Agus is ‘ardú tobann’ é sin, de réir saineolaí airgeadais teaghlaigh amháin.
Is í an chéad bhliain de shaol an pháiste an tréimhse is costasaí — ag glacadh beagnach ceathrú den chostas iomlán.
Dúirt Kel Galavan, máthair beirt agus saineolaí airgeadais: ‘Bhí boilsciú mór le linn thréimhse an Covid (2020 go 2022) agus bhrúigh sé sin praghsanna suas.
‘Tá rudaí mar naipcíní leanbh agus foirmle bainne ina gcostas nach féidir leat seachaint sa chéad bhliain.’
Tá roinnt rudaí beagnach trí huaire níos daoire ná mar a bhí siad deich mbliana ó shin. Mar shampla:
Tá roinnt costais eile tar éis titim. Tá táillí ollscoile tar éis laghdú ó €4,056 go €3,387 sa bhliain — íslithe de 16%.
Mar gheall ar an gcostas, Tá teaghlaigh ag gearradh siar ar chaitheamh só chun aghaidh a thabhairt ar chostais riachtanacha. Mar shampla:
Ach san iomlán, tá meánchostas páiste a thógáil go dtí aois 21 anois €169,372.85, ardú 60% ó 2015.
Is iad an chéad bhliain (23% den chostas iomlán) agus na blianta déagóirí (24%) na tréimhsí is daoire.
De réir Kel Galavan, tá ‘fanta sa bhaile’ tar éis éirí níos coitianta, ní hamháin mar gheall ar Covid ach mar chuid de ghearradh siar ginearálta.
Mar gheall ar an gcostas freisin, tá roinnt teaghlaigh laghdaithe ó dhá shaoire sa bhliain go ceann amháin.
Luaigh sí freisin gur comhartha soiléir é titim mhór ar bhronntanais lá breithe agus an Chéad Chomaoineach:
‘Ba mhaith leat cuimhní speisialta a chruthú do na páistí, ach nuair a fheiceann tú titim de 79% nó 70%, léiríonn sé sin go bhfuil gá leis an ngearradh siar.’
Chomh maith leis sin, tá fón cliste anois beagnach riachtanach do dhéagóirí chun obair bhaile a dhéanamh ar Google Classroom, ag cur leis an gcostas do thuismitheoirí.
Bhain na torthaí seo le suirbhé ar líne a rinne Empathy Research ar 1,000 tuismitheoir.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.