Tá an t-údarás Árachais Sláinte (HIA) tar éis a chur in iúl go gcosnaíonn plean árachais sláinte anois beagnach €2,000 ar an meán – méadú €200 i gceann bliana – agus ag an am céanna, tá laghdú suntasach tagtha ar líon na ndaoine atá ag ceannach an árachais.
Cheannaigh 7,318 duine árachas sláinte le linn na chéad trí mhí den bhliain seo, i gcomparáid le 13,633 duine don thréimhse chéanna sé mhí roimhe sin, de réir na tuarascála is déanaí ón HIA.
De réir Bhileog Mhargaidh an HIA, is é €1,929 an costas meánach plean anois – méadú gar do €200 ar mheánphraghas 2024.
Tháinig ardú os cionn 12% ar phraghsanna ar fud na soláthraithe anuraidh, agus i gcás roinnt pleananna tháinig méaduithe suas le 25%.
D’ardaigh na príomh-sholáthraithe go léir a gcuid praghsanna i mbliana, agus táthar ag súil le méaduithe eile.
D’ardaigh Irish Life Health a rátaí ar an 1 Eanáir (thart ar 3.5%) agus arís ar an 1 Aibreán (2%).
Tháinig méadú de thart ar 3% ar rátaí VHI ar an 1 Márta, agus d’ardaigh Laya Healthcare a gcuid pleananna ar an meán 6.6% ar an 1ú Aibreán.
Chuaigh Level Health – a tháinig ar an margadh den chéad uair i mí na Samhna seo caite – i dtreo céanna, ag ardú praghsanna idir 6% agus 16% i mí Aibreáin.
Tá 342 plean éagsúla ar fáil ar an margadh faoi láthair, agus ceithre phlean nua curtha leis sa ráithe is déanaí.
Léiríonn torthaí an HIA go leanann laghdú ar fhás sa mhargadh árachais sláinte, cé gur tháinig méadú beag 1.3% ar líon na ndaoine a bhfuil clúdach acu idir 2023 agus 2024.
Léirítear freisin gur thit líon na bpáistí faoi phlean árachais ó os cionn 23% i2019 go 21.6% i mbliana.
Dúirt Príomhfheidhmeannach an HIA, Brian Lee: ‘Tá árachas sláinte fós thar a bheith coitianta, agus é á cheannach ag beagnach leath den daonra, ach d’fhéadfadh na praghsanna arda a bheith ag cur isteach ar fhás sa mhargadh.
‘Ag costas meánach beagnach €2,000, b’fhéidir go bhfuil sé ag éirí deacair do roinnt daoine árachas sláinte príobháideach a cheannach mar gheall ar bhrú airgeadais nó cúinsí eile.’
Mhol sé do dhaoine a bpacáistí a athbhreithniú: ‘Leis an oiread sin daoine ag athnuachan a bpleananna i mí Iúil, molaimid do chustaiméirí féachaint ar a gclúdach reatha agus ar an méid a úsáideann siad i ndáiríre.
‘Má tá tú sásta le do sholáthraí reatha, seiceáil an bhfuil plean níos oiriúnaí acu a d’fhéadfadh airgead a shábháil duit.
‘Tá ár n-uirlis chomparáide neamhspleách agus saor in aisce ar fáil do chách.’
Luaigh sé freisin go bhféadfaí airgead a shábháil trí bhreis féin-roinnte a roghnúar do phlean árachais – is é sin an méid a íocann tú féin gach uair a ghlactar leat in ospidéal príobháideach.
‘Má tá do shláinte mhaith go leor, d’fhéadfadh plean le níos mó féin-roinnte a bheith níos saoire,’ a dúirt sé.
Dúirt Darragh Cassidy, urlabhraí don suíomh comparáide Bonkers.ie, go bhfuil daoine os cionn 65 bliain d’aois ag íoc i bhfad níos mó – méadú os cionn 20% ón mbliain seo caite ar an meán.
Tuairiscíonn an HIA go n-íocann daoine os cionn 65 thart ar 44% níos mó ná daoine níos óige – sin breis agus €700 in aghaidh na bliana.
Is é €2,367 an costas meánach bliantúil do dhaoine os cionn 65, i gcomparáid le €1,648 do dhaoine faoina bhun, cé nach gceadaítear do sholáthraithe praghsanna níos airde a ghearradh de réir aoise.
Dúirt an tUasal Cassidy go bhféadfadh roghanna clúdaigh níos costasaí i measc na ndaoine sin – cosúil le clúdach d’athsholáthar cromáin nó glúine – cur leis an difríocht praghais, ach léiríonn sé freisin nach mbíonn siad chomh gníomhach ag lorg déileálacha níos fearr.
‘Is gnách do dhaoine scothaosta níos mó a éileamh agus bíonn drogall orthu soláthraí a athrú mar go mbíonn eagla orthu go gcaillfidís a gclúdach.
‘Ach má athraíonn tú laistigh de 13 seachtaine, ní bheidh ort tréimhsí feithimh nua a chur isteach,’ a dúirt sé.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
