Tá imní mhór in Éirinn faoi leanaí, fiú leanaí an-óg i salons, atá ag baint úsáide as leapacha gréine (sunbeds).
Léirigh eolas nua, a foilsíodh le déanaí, go bhfuil salons súdaireachta fós ag ligean do dhaoine faoi 18 mbliana d’aois a gcuid seomraí a úsáid, cé go bhfuil sé sin in aghaidh an dlí.
De réir na rialacha, tá sé mídhleathach leanaí a fhágáil faoi 18 mbliana d’aois leapacha gréine a úsáid.
Fágann gathanna UV ó na leapacha sin an craiceann níos leochailí i leith ailse, go háirithe má thosaíonn duine óg á n-úsáid.
Dar leis an Roinn Sláinte, méadaíonn an baol melanoma – an cineál ailse craicinn is contúirtí – faoi 75% má thosaíonn duine ag baint úsáide as leaba gréine roimh 35 bliain d’aois.
Bíonn an HSE (Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte) ag seoladh daoine óga, faoi mhaoirseacht, isteach i salons le tástáil a dhéanamh.
Anuraidh, theip ar 11 as 50 salons, agus i 2023 theip ar 9 as 47. Taispeánann sé seo nach bhfuil roinnt salons ag cloí leis an dlí.
D’inis Bernie Carter, a oibrithe le Fondúireacht Marie Keating, scéal a chonaic sí le déanaí.
‘Bhí mé taobh amuigh de shalon le déanaí, timpeall aimsir Chéad Chomaoineach. Chonaic mé tuismitheoir ag tabhairt páiste óg isteach.
‘Nuair a tháinig an páiste amach, bhí craiceann níos dorcha.’
Dúirt sí: ‘Tá sé contúirteach, agus cuireann sé le riosca ailseach.’
Dúirt Steve Dempsey, ón gCumann Ailse in Éirinn, go léiríonn na figiúirí seo easpa forfheidhmithe.
‘Tá a fhios againn, ó thuismitheoirí, go bhfuil leanaí fós ag úsáid leapacha gréine, in ainneoin an dlí,’ a dúirt sé.
Dúirt urlabhraí ó Jennifer Murnane O’Connor, Aire Sóisearach ag an Roinn Sláinte, go bhfuil imní uirthi faoin scéal.
‘Tá sé do-ghlactha leanaí a ligean isteach i salons chun leapacha gréine a úsáid. Tá an tAire ag iarraidh go ndéanfaí athbhreithniú ar an dlí agus go gcuirfí feachtas feasachta ar siúl, le tuismitheoirí a chur ar an eolas faoin gcontúirt,’ a dúirt urlabhraí.
Tá eagraíochtaí ailse, dochtúirí, agus polaiteoirí ag éileamh go gcuirfí cosc iomlán ar leapacha gréine in Éirinn.
Chuir an Taoiseach, Micheál Martin, in iúl roimhe seo gur mhaith leis leapacha gréine a dhúnadh, agus d’iarr iar-airí sláinte Stephen Donnelly agus Simon Harris an rud céanna.
Le déanaí, shínigh beagnach 2,000 duine achainí ag éileamh go gcuirfí deireadh le leapacha gréine.
Dúirt Laura Warren, a tháinig slán ó ailse chraicinn, gurb é an ailse chraicinn an ailse is forleithne in Éirinn.
‘Scaipeann melanoma go tapa agus is minic a bhíonn sé marfach. Shábhálfadh cosc ar leapacha gréine na mílte beatha agus a lán airgid san earnáil sláinte,’ a dúirt sí.
Ó 2014 i leith, níl ach 10 gcás cúirte tugtha in aghaidh salons a bhris an dlí — níos lú ná cás amháin in aghaidh na bliana. Taispeánann sé sin, de réir na saineolaithe, nach bhfuil na dlíthe á gcur i bhfeidhm i gceart.
Scéalta Gaeilge ExtraG.ie
ar fáil ar ríomhphost (email)
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
