Deir stairí mór le rá go mbeadh seoda corónach (crown jewels) na hÉireann ‘priceless’ dá n-aimseofaí iad riamh.
Pléitear an scéal aisteach seo i gclár faisnéise nua ar RTÉ darb ainm Legacy.
Chuaigh na seoda ar iarraidh i mí Iúil 1907, díreach dhá lá sula raibh an Rí Edward VII le teacht go Baile Átha Cliath.
Bhí siad le caitheamh aige ag searmanas oifigiúil do Ridirí Naomh Pádraig.
Léiríonn William Derham, stairí agus coimeádaí i gCaisleán Bhaile Átha Cliath, gur tógadh na seoda ó stóras sábháilte a bhí suite i leabharlann nua oifige.
Ní raibh an seomra sábháilte nua réidh, mar sin fágadh í sa leabharlann – agus as sin a d’imigh na seoda.
‘Ní raibh an coróin agus slat ríoga cosúil leis na cinn i dTúr Londan. Bhí siad mar chuid de threalamh searmanais Ord Naomh Pádraig, a bhí faoi úinéireacht na Corónach,’ a mhínigh Derham.
Bhí trí phíosa seoda sa bhailiúchán: réalta mhór le diamaint, rúibíní agus smaragaidí (emeralds), píosa níos lú le cláirseach bheag déanta le diamaintí, agus seod ómrach mór le siombail Naomh Pádraig a crochtaí ar slabhra ó ghualainn go gualainn.
Ag an am, ba scannal mór é an teitheadh seo, ní hamháin in Éirinn ach ar fud an domhain.
Thug sé ar Arthur Vicars, an t-oifigeach freagrach, éirí as a phost.
‘Ba é an ‘Ulster King of Arms’, agus bhí sé freagrach as saol searmanais na cúirte agus as na seoda.
Fágadh é mar an ‘fall guy’ sa deireadh,’ a dúirt Derham.
Tá siad fós ar iarraidh níos mó ná céad bliain ina dhiaidh sin.
Ní fios cé a ghoid iad ná cá bhfuil siad anois. Ach creideann Derham go bhféadfadh siad a bheith fós beo beathach áit éigin.
‘Ríluachmhar (priceless) – sin an t-aon fhocal a oireann dóibh,’ a dúirt sé. ‘Agus dar liom, tá siad fós amuigh ansin.’
Craolfar an clár Legacy – The Art of the Portrait ar RTÉ One Dé Domhnaigh, 1 Meitheamh ag 6.30 i.n., agus pléitear an scéal mar chuid de stair shaibhir Chaisleán Bhaile Átha Cliath.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
