Ní bheidh aon ghanntanas branda (brandy) i dTiobraid Árann as seo amach, agus úinéir úlloird (orchard) amháin ag cabhrú lena tháirgeadh.
Bíonn beagnach cúig mhilliún úll in aghaidh na bliana ag an bhfeirmeoir torthaí Con Traas ina úllord agus déanann sé branda úll in éineacht le sú úll, leann úll (cider) agus fíonghort (vineyard).
Dúirt an tUasal Traas, atá 56 bliain d’aois: ‘Táimid ag smaoineamh ar an mbranda le roinnt mhaith blianta anuas.
‘Ní sinne an t-aon saothraí úll atá ag smaoineamh air. Tá go leor saothraithe ag smaoineamh air ach is í an fhadhb a bhaineann le biotáille (spirit) ar bith a dhéanamh ar ndóigh ná go gcaithfidh drioglann (distillery) a bheith agat.
‘Go dtí gur osclaíodh drioglann in aice linn ní raibh sé ina rogha phraiticiúil i ndáiríre tosú ag déanamh branda úll, rud a thosaigh muid timpeall ceithre bliana ó shin.
‘Ach is é seo an chéad uair a dhíolaimid é mar go dtógann sé méid áirithe aosaithe sula mbíonn sé réidh le díol.’
Déantar branda ar a fheirm agus driogann a chomharsa Jennifer Nicholson ag Drioglann Thiobraid Árann (Tipperary Distillery).
Tugtar The Apple Farm ar ghnó Con, i gCathair (Caher), Co. Thiobraid Árann agus tá sé ina léachtóir le gairneoireacht in Ollscoil Luimnigh ó 1993 i leith.
Chaith sé 17 mbliana ina chathaoirleach ar Chomhaontas Glas Thiobraid Árann go dtí 2018 freisin.
Dúirt an comhpháirtí gnó Ms Nicholson: ‘Tá branda ar cheann de na táirgí is spreagúla atá againn mar déanann Con é síos an bóthar, mar sin is táirge áitiúil é.’
Tá an deoch cosúil le Calvados, branda Francach, a bhfuil cáil agus cumasach aige.
Mar sin féin, faoi dhlí an AE, ní féidir Calvados a dhéanamh ach amháin i réigiún na Fraince sa Normainn Íochtarach, ar an mbealach céanna nach féidir ach fíon súilíneach ó réigiún an Champagne ó thuaidh de Pháras a thabhairt air féin mar ‘champagne’.
Tá an táirgeadh rialaithe go docht agus ní cheadaítear ach 200 cineál úll speisialta.
Fásann an tUasal Traas 40 cineál úlla ach ní dhíolann sé ach 15. Breathnaítear ar na cinn eile le haghaidh díolachán féideartha sa todhchaí.
Ghlac sé seilbh ar an bhfeirm óna thuismitheoirí 34 bliain ó shin, tar éis bhás a dhearthár 18 mbliana d’aois.
Bhog a thuismitheoirí ón Ísiltír (Netherlands) go Co. Thiobraid Árann ag deireadh na 1960idí ar thóir talún chun torthaí a fhás.
Bhí talamh gann san Ollainn (Holland), áit a raibh an teaghlach ag fás torthaí ó na 1800í.
Tá thart ar 40 acra den fheirm tiomnaithe d’fhás úll le 40,000 crann, agus tá an leictreachas go léir a úsáidtear ginte ag an ngaoth nó ag baint úsáide as painéil ghréine leictreacha.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
