Agus an dornálaí Angela Carini ar a glúine i lár an cró dornálaíochta (boxing ring) ach 46 soicind isteach ina cluiche, chruthaigh sí íomhá uafásach den phraghas a íocann mná as cuimsiú (inclusion) i spóirt.
Dúirt an tIodálach nár mhothaigh sí ‘buile mar sin riamh’, tar éis an bhuile ó throdaire na hAilgéire, Imane Khelif, agus ghéill sí.
Ach ní lúthchleasaí ‘trans’ eile í Khelif.
Tógadh í mar chailín i sráidbhaile bocht san Ailgéir agus bhí sí i gcónaí san iomaíocht i gcomórtais dornálaíochta idirnáisiúnta in aghaidh na mban.
Bhí sí san iomaíocht fiú i gCluichí Oilimpeacha 2020, agus chaill sí do mhná go minic.
Ach anuraidh theip uirthi scrúdú gnéis IBA, a chiallaigh go raibh cosc uirthi ó chraobh dhornálaíochta an domhain i New Delhi.
Cé gur mistéir é a riocht (condition), nó na fáthanna a theip uirthi sa triail, d’fhéadfadh Khelif a bheith idirghnéasach (Intersex) le DSD, rud a chiallaíonn ‘difríochtaí forbartha gnéis (differences of sex development)’.
Nuair a bhí sí sa chaithreachas (puberty), in ainneoin anatamaíocht bhaineann seachtrach (external female anatomy) a bheith aici, b’fhéidir gur fhorbair sí tréithe fireanna.
D’fhéadfadh go mbeadh a guth briste, nó b’fhéidir gur fhás sí gruaig aghaidhe.
Tá sé dodhéanta gan trua a bheith againn léi.
Is é idirghnéasach (Intersex) an rud a ligeann do lúthchleasaithe trasinscne (transgender) dul san iomaíocht i spóirt na mban, mar a léirigh Carini agus go deimhin Sitora Turdibekova, a chaill in aghaidh Lin Yu-Ting, a thoirmeasc (banned) anuraidh.
Ní mar an gcéanna iad lúthchleasaithe idirghnéasacha agus lúthchleasaithe trasinscne go háraithe agus muid ag caint faoi oon dornálaí.
Bíonn an dara ceann san iomaíocht i gcoinne na mban, cé go bhfuil neart níos fearr acu go bitheolaíoch, mar dornálaí.
Agus cáilíonn an chéad cheann mar mhná ar go leor bealaí.
Nuair a bhíonn daoine idirghnéasacha ní chinneann a gcuid crómasóim i gceart a mbitheolaíocht.
Is minic a bheirtear mar mhná iad agus go dtógtar iad mar mhná agus ní bhíonn siad freagrach as an méid a tharla dá gcorp – mar sin tá sé mícheart é a chur ina leith gur fir iad ag iarraidh dul san iomaíocht i gcoinne ban.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
