Bhí Dorothy ‘Dott’ Moriarty Henggeler ar dhuine de na hiomaitheoirí is mó ráchairt ar Rós Thrá Lí riamh – bean óg shona a bhí inti.
Rinne sí ionadaíocht ar Washington DC agus bhí grá ag a comh-iomaitheoirí ar fad agus ag an lucht féachana i gcomórtas 2011.
Faraor, áfach, tháinig tragóid dhá bhliain ina dhiaidh sin nuair a diagnóisíodh go raibh ailse (cancer) uirthi.
‘Ní fhéadfaimis nuacht níos tubaistí a shamhlú. Bhí na cúig mhí ina dhiaidh sin ar na cinn is measa dár saol,’ arsa máthair an Rós, Eibhlín.
Tar éis bhás Dott in 2014, agus í 27 bliain d’aois, bheartaigh Eibhlín agus a fear céile Richard bogadh go Trá Lí.
Dhíol Richard a chuideachta, Henggeler Computer Consultants, leis an ngnólacht slándála domhanda Raytheon, agus i 2015 cheannaigh an lánúin Óstán Fels Point i dTrá Lí ó Nama ar €4 milliún, agus thug siad an Rose Hotel air.
Cheannaigh Richard freisin sciar (shares) 31.1% Rose Festival Ltd, an comhlacht a reáchtálann Rós Thrá Lí.
Ansin, áfach, thit an caidreamh in olcas go dtí an pointe go raibh Henggeler ag líomhain brú ar scairshealbhóirí (shareholder oppression), agus é ag iarraidh suim airgid neamhnochta (undisclosed) a thug sé ar iasacht don fhéile a fháil ar ais.
Sin ceist don bhreitheamh agus daoine eile, ach seo scéal Dorothy.
Bhí Eibhlín agus Richard, a bhfuil aithne ag teaghlach agus cairde ar mar Dick, ina gcairde peann (Penpals) agus bhuail siad le chéile i Texas, ag pósadh cúpla bliain ina dhiaidh sin i gCill Airne.
D’fhill siad gach samhradh go Ciarraí. Agus iad ar saoire i 1984 lena mac Franz agus a gcéad iníon Treasa, fuair Treasa bás go tragóideach de bharr meiningítis in Ospidéal Ginearálta Thrá Lí. Ní raibh sí ach dhá bhliain go leith.
‘Rugadh ár ndara iníon, Dorothy, dhá bhliain ina dhiaidh sin i Harrogate, Sasana,’ a mhíníonn an lánúin ar shuíomh Gréasáin an óstáin.
Tar éis di céim sa chumarsáid a bhaint amach ó choláiste Virginia Tech, chuaigh Dorothy ag obair le Tourism Ireland i Nua-Eabhrac ar deireadh.
‘Bhí sí paiseanta faoi Éirinn agus Meiriceá,’ a scríobh Eibhlín. Agus bhí sí ar bís faoi chomórtas Rós Thrá Lí.
Tar éis a báis, d’fhan sí go mór i spiorad lena muintir, mar a dúirt Dick agus Eibhlín, go raibh an chuma air go raibh siad ‘á threorú’ aici nuair a bhí siad ag ceannach Fels Point.
Ba é an misean a bhí acu ná óstán a chruthú ‘ar chaighdeán an-ard’.
‘Cinneadh gnó an-mhaith a bhí ann an t-óstán a cheannach, ach dá mba é sin go léir a bhí ann, ní bheadh sé chomh cumhachtach agus chomh láidir dúinne,’ a dúirt Dick.
‘Ní mar gheall ar ár n-iníon amháin a bhí sé, ní mar gheall ar Rós Thrá Lí amháin a bhí sé, cé gur fachtóirí iad. Bhi muid mar chuid de Thrá Lí agus sa phobal gnó a bhí ann.
‘Bainimid taitneamh as sin. Theastaigh uainn cuid dár gcuid airgid a úsáid trí infheistíocht a dhéanamh in Éirinn.’
Thug Anthony O’Gara, príomhfheidhmeannach an chomhlachta eagraithe féile, a raibh Henggeler faoi aighneas leis anois, aird ar dhíolachán Fels Point le Nama a bhí le teacht.
‘Dúinne, ó thaobh gnó de, bhí sé ar phraghas réasúnta,’ a dúirt Henggeler. ‘Ag dul isteach sa turasóireacht i gCiarraí, rud nach féidir dul go dona, agus an timpeallacht ghnó ag feabhsú in Éirinn.’
Thosaigh sé féin agus Eibhlín ag déanamh scrín den sórt sin don chomórtas áilleachta, ag cur dealbh de Rós a bhí coimisiúnaithe go speisialta ar an timpeallán (roundabout) ag an mbealach isteach, agus ag crochadh grianghraif de gach buaiteoir ó ócáid tionscnaimh 1959 go dtí an lá atá inniu ann.
Ba mhóimint mhothúchánach (emotional moment) é fáiltiú roimh an gcéad trúpa isteach de Rósanna chun fanacht ann i 2017.
Agus an paisean sin aige don cheantar, bhí sé dosheachanta go dtabharfadh muintir Henggelers a n-iníon go Ciarraí lena n-adhlacadh, in aice lena deirfiúr Treasa, i Reilig Achadh Deo (Aghadoe graveyard) i gCill Airne.
Is féidir na difríochtaí a mhaíomh sa chúirt ach is é an rud nach bhfuil faoi dhíospóid ná gur anam álainn é anam an bhean óg álainn, Dorothy, a tógadh ró-luath.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
