Tá ómós tugtha do Rose Dugdale, oidhre na Breataine a tháinig chun bheith ina ball den IRA, tar éis di bás a fháil ag 83 bliain d’aois.
Bhí Dugdale ina ball den IRA Sealadach agus ghlac sí páirt i ngoid ealaíne cáiliúil ag Russborough House i 1974.
Fuair sí bás ina codladh i dteach altranais i mBaile Átha Cliath thar an deireadh seachtaine.
Dúirt comhairleoir cathrach Bhaile Átha Cliath, Daithí Doolan: ‘Bhí sí ina fíor-réabhlóideach a spreag daoine eile. Thug sí a saol do shaoirse na hÉireann.
Dúirt Mark Ward, TD Iarthar Láir Bhaile Átha Cliath: ‘An-bhrónach a chloisteáil faoi bhás mo sheanmhúinteora an Dr Rose Dugdale.
‘Tá an cárta poist a sheol Rose chugam fós agam tar éis dom a bheith tofa den chéad uair in 2019 nuair a bhí sí fós ag rá liom dul níos faide agus mo lánacmhainneacht a bhaint amach.’
Tháinig Dugdale ó theaghlach an-saibhir Sasanach agus bhí eastát 800 acra in Devon agus teach i Chelsea ag a hathair James, a bhí ina Lloyd’s underwriter.
Fuair sí a cuid oideachais ag Miss Ironside’s School for Girls i Kensington agus ansin ar ‘finishing school’ lasmuigh den Bhreatain.
Is fada an caidreamh a bhí aici leis an IRA tar éis di naoi mbliana a bheith i bpríosún as ealaín a ghoid chun airgead a bhailiú agus chun scaoileadh saor beirt phríosúnach ón IRA a chinntiú.
Tar éis di dul go Oxford agus cuairt a thabhairt ar Chúba, bhunaigh Dugdale í féin mar phoblachtánach tiomanta.
I Meitheamh 1973 gabhadh í féin agus a páirtí Walter Heaton tar éis buirgléireachta ag teach a muintire in Devon.
Goideadh ealaín agus earraí airgid arbh fhiú £82,000 iad, agus an t-airgead a bhí i ndán don IRA.
Tháinig athair Dugdale os comhair an ionchúisimh agus dúirt sí leis: ‘Is breá liom tú, ach is fuath liom gach rud a sheasann tú ar son.’
I 2011, dúirt sí leis an Phoblacht gur chreid sí go raibh ‘a chuspóir bainte amach ag an IRA’ maidir le ‘do namhaid a chur i mbun caibidlíochta leat’.
Eiseofar scannán, Baltimore, ar a bhfuil Imogen Poots, an mhí seo chugainn faoi Dugdale.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
