Tháinig duine d’íospartaigh Russell Brand chun na cúirte go cróga Dé Luain chun cur síos, ina focail féin, ar an gcaoi ar scrios an fear 51 bliain d’aois a saol tar éis dó í a ghrabáil i mbeár i Soho.
I ráiteas mothúchánach faoi thionchar na coireachta, bhí sí ag streachailt le deora a choinneáil siar agus í ag cur síos ar an eagla ina raibh sí ina cónaí mar gheall ar ‘bhagairtí báis ó lucht tacaíochta a bhí ar mire’ tar éis di labhairt amach faoin ionsaí ‘náireach’ a tharla in 2004.
‘Bhí mé trína chéile go mór agus bhí tráma orm,’ a dúirt sí leis an gcúirt ó chúl cuirtín – gan ach cúpla troigh ó Brand, ar gearradh téarma príosúin deich mbliana agus sé mhí air.
‘Chuaigh sé sin i bhfeidhm go mór ar an gcaoi ar fhéach mé orm féin; ní raibh aon mheas agam orm féin agus chuaigh mé i mbun caidrimh le fir thocsaineacha mar ní raibh aon fhéinmheas agam. Chaill mé go hiomlán an grá a bhí agam dom féin ar feadh i bhfad, agus mé ag ceapadh go raibh mé millte.
‘Bhí mé leochaileach gach uair a rachainn amach tráthnóna ar feadh i bhfad tar éis an eachtra, agus bhí eagla orm aon chomhartha a thabhairt a d’fhéadfaí a thuiscint ar bhealach mícheart. Tá an mothú náire sin, nach raibh tuillte agam, agus an smaoineamh “cad a tharlódh dá mbeinn tar éis é seo nó é sin a dhéanamh”, á iompar agam ionam le breis agus 20 bliain.’
Dúirt sí gur mhothaigh sí tinn nuair a chloisfeadh sí aon tagairt don fhear grinn, agus gur fhulaing sí taom scaoill níos déanaí nuair a léigh sí tuairiscí faoin triail.
‘De réir mar a bhí a chlú ag dul i méid, níorbh fhéidir éalú ón radharc a bhí air ar fud na meán, agus é á cheiliúradh as an iompar náireach a bhí aige i leith ban, amhail is gur magadh a bhí ann ar fad. Is iomaí uair a mhothaigh mé tinn go fisiciúil nuair a chonaic mé é ag mórshiúl timpeall, agus é den tuairim go bhféadfadh sé éirí as aon rud.’
Dúirt sí freisin: ‘Ba scanrúla fós é mo charachtar a fheiceáil á stróiceadh as a chéile ar na meáin shóisialta ag daoine a chreid go raibh na mná go léir ag cumadh scéalta.
‘Rinne lucht tacaíochta dá chuid, a bhí ar mire, líomhaintí agus bagairtí báis i mo choinne ar na meáin shóisialta. Chuir sé sin fíor-eagla orm go nochtfaí m’ainm ar bhealach éigin agus go dtiocfadh duine éigin as a mheabhair i mo dhiaidh nó i ndiaidh mo theaghlaigh.’
Agus í ag rá nach n-athródh Brand go deo, dúirt sí: ‘Mar a deirtear, d’fhéadfadh liopard a spotaí a athrú, ach ag deireadh an lae is liopard fós é agus ní gazelle.’
Dúirt bean eile, ar thug Brand faoi ionsaí gnéasach i stáisiún raidió in 2005, an méid seo i ráiteas a léigh an t-ionchúisitheoir Riel Karmy-Jones KC amach:
‘Thar na blianta, nuair a chloisinn a ghlór ar an teilifís nó ar na meáin shóisialta, nó nuair a fheicinn a íomhá, bhainfinn preab asam. Bhí frithghníomh láidir diúltach agam, go háirithe i leith a ghlóir.’
Dúirt sí gur fhulaing sí ‘fadhbanna tromchúiseacha sláinte’ idir 2023 agus 2024, nuair a bhí na líomhaintí i gcoinne Brand á bplé sna meáin.
Chríochnaigh a ráiteas mar seo: ‘Is creachadóir gnéasach é Russell Brand nach bhfuil aon aiféala air faoin tionchar a bhí ag a iompar ar mo shaol. Níl súil agam ach nach gceadófar dó dochar a dhéanamh d’aon bhean eile.’
Scríobh bean a d’éignigh Brand ina theach baile ar luach €2.6 milliún in 2009 an méid seo:
‘Tar éis an méid a tharla, bhí imní orm, bhraith mé náire agus bhí mé faoi léigear. Bhí deacracht agam ithe agus codladh.
‘Bhí an tionchar chomh mór sin gur ghá dom sos a ghlacadh ón obair, agus ar feadh tréimhse chuaigh mé ar ais chun cónaí le mo thuismitheoirí mar níor mhothaigh mé sábháilte.
‘Fiú anois, mothaím go bhfuilim fós ag maireachtáil le tráma an méid a tharla. Rud é a iompraím liom gach lá, agus is minic a mhothaím nach dtiocfaidh deireadh leis go deo.
‘Chaill mé an meas a bhí agam orm féin tar éis na heachtra… Nuair a bhreathnaím siar, mothaím gur thréig mé mé féin.’
Dúirt sí freisin: ‘Chruthaigh a chlú, a shaibhreas agus a thionchar éagothroime chumhachta a d’fhág mé ag mothú nach raibh aon chumhacht agam.’
Dúirt ceathrú híospartach, ar ionsaigh Brand í agus tionscadal á scannánú ag Channel 4 nuair a chuir sé a cheann ar a hucht:
‘Chaill mé an mhuinín a bhí agam i ndaoine agus mhothaigh mé nach raibh mo thimpeallacht oibre sábháilte. Mothaím go raibh mé sách neamhurchóideach roimhe sin agus gur bhris an eachtra sin an mboilgeog sin. Mhothaigh mé nach raibh aon chumhacht agam ag an nóiméad sin.’
Dúirt sí freisin: ‘Tá imní orm go mbeidh iarmhairtí ann dom as an fhírinne a insint. Táthar ag caint ar an méid a tharla seo go forleathan sna meáin dhomhanda agus ar na meáin shóisialta; d’fhág sé sin mé ag mothú go bhfuilim nochta agus traochta.
‘Tá imní orm nach n-imeoidh sé seo go deo agus go mbeidh sé ag tathant orm gach lá.’
Agus na ráitis á léamh amach, d’fhan Brand gan aon léiriú mothúcháin ar a aghaidh, agus a bhean chéile, Laura Gallacher, ag croitheadh a cinn.
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
