Tá ióga ag éirí níos coitianta i measc cainteoirí Ghaeilge, agus níos mó múinteoirí agus ranganna ag tairiscint seisiúin trí Ghaeilge anois.
Ceann de na soláthraithe is gníomhaí ná Óga Yoga, atá ag múineadh ióga agus aireachais (mindfulness) i scoileanna ó 2012 agus a chuireann cúrsaí do thosaitheoirí ar líne ar fáil anois, chomh maith le ceardlanna ar fud na tíre. Tá sé ar fáil ar ogayoga.ie.
Féach thíos le haghaidh tuilleadh eolais faoi ióga do chainteoirí Gaeilge.
Go ginearálta, tá ióga sábháilte d’fhormhór na ndaoine agus cuireann sé buntáistí ar fáil amhail pian ainsealach droma íochtarach (chronic back pain) a mhaolú agus an baol galar croí a ísliú. Mar sin féin, is treocht níos déanaí é ióga te agus ceann ar cheart dúinn a bheith níos cúramaí faoi.
Déantar é i seomra atá téite go dtí thart ar 27°C go 40°C, agus is féidir leis na ranganna a bheith níos déine ná ióga rialta. Ciallaíonn sé seo go bhféadfadh daoine a bheith níos dóchúla a bheith díhiodráitithe nó gortuithe matáin a fhorbairt.
Léiríonn roinnt taighde go dtuairiscíonn daoine a dhéanann ióga te go minic buntáistí amhail solúbthacht níos mó, giúmar níos fearr, folláine fheabhsaithe agus seasmhacht mhéadaithe.
Mar sin féin, tuairiscíonn níos mó ná leath acu meadhrán (diziness), ceann éadrom, masmas (nausea)nó díhiodráitiú freisin. Ní gnáth na hairíonna seo agus d’fhéadfadh siad a bheith nasctha le cailliúint an iomarca sreabhán (fluid).
Ba chóir d’aon duine a bhfuil na fadhbanna seo acu stopadh, fuarú síos agus hiodráitiú, mar tá sé ríthábhachtach fanacht hiodráitithe i gceart.
Cé go mbíonn ióga te sábháilte de ghnáth agus go mbíonn an chuid is mó de na fo-iarsmaí éadrom, is féidir fadhbanna tromchúiseacha a bheith ann.
Tá cás amháin ar a laghad tuairiscithe ann de bhean shláintiúil a d’fhulaing gabháil chairdiach a bhain le stróc teasa le linn ranga, ach a mhair in a dhiaidh sin.
D’fhéadfadh gortuithe matáin a bheith níos coitianta in ióga te toisc gur féidir leis an teas daoine a dhéanamh níos solúbtha ná mar atá siad i ndáiríre, rud a mhéadaíonn an baol ró-shínte.
Tá taighde teoranta déanta air seo, agus déantar formhór na staidéar faoi dhálaí idéalacha le teagascóirí oilte go hard. I ngnáthshuíomh ina ndéanann formhór na ndaoine a gcuid yoga, is féidir le cáilíocht an teagaisc a bheith an-éagsúil.
Tugann staidéir ar ióga Bikram, foirm aitheanta d’ióga te, le fios go bhféadfadh sé cothromaíocht, neart coirp íochtarach agus solúbthacht a fheabhsú.
Féadfaidh sé cabhrú freisin le dolúbthacht artaireach, caoinfhulaingt ghlúcóis, leibhéil cholaistéaróil, dlús na gcnámh agus strus.
Mar sin féin, níor rianaigh go leor staidéar fo-iarsmaí diúltacha. Ní raibh baint ag formhór acu ach le daoine fásta sláintiúla, rud a chuireann teorainn leis an méid is féidir linn a thabhairt i gcrích.
Ba chóir do dhaoine a bhfuil brú fola íseal nó riochtaí leighis réamh-mheasta acu labhairt le dochtúir sula ndéanann siad iarracht ar ióga te.
B’fhéidir go mbeadh sé níos fearr cloí le ióga rialta d’aon duine a bhfuil fadhbanna aige le teas, atá seans maith go dtarlóidh díhiodráitiú nó stróc teasa, nó ba chóir dóibh saunas nó tobáin the a sheachaint ar chúiseanna leighis.
Ba chóir d’aon duine a fhreastalaíonn ar ióga te neart uisce a ól roimh, le linn agus i ndiaidh ranga.
B’fhéidir go mbeadh sé deacair sreabhán caillte a athsholáthar tar éis allas trom; agus ní aithníonn go leor daoine comharthaí luatha tinneas teasa. Áirítear leis seo tart (thirst), allas trom, meadhrán (diziness), tinneas cinn, laige, crampaí matáin, agus masmas (nausea) nó urlacan (vimiting).
Tá ióga Gaeilge ar fáil trí Oideas Gael, a reáchtálann ranganna ióga dátheangacha ar líne atá oiriúnach do thosaitheoirí agus do dhaoine a bhfuil feabhas á chur orthu.
Cuidíonn na ranganna seo le daoine a gcuid Gaeilge a úsáid i dtimpeallacht foghlama suaimhneach agus múintear iad go seachtainiúil ar líne. Tá siad ar fáil ar oideasgael.ie.
Rogha eile atá ag fás is ea Éalú Áran, a reáchtálann Áine Seoighe ó Oileáin Árann, a thairgeann físeáin Ióga as Gaeilge agus ranganna gearra ar líne. Is rogha fáilteach é d’fhoghlaimeoirí ar mian leo gluaiseacht a chomhcheangal le feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge.
Dóibh siúd atá ag lorg roghanna pearsanta, soláthraíonn Sruth Yoga i nGaillimh trí Ghaeilge Vinyasa, Yin agus Ióga i mBóthar na Trá, i mBearna agus sa chathair. Tá siad ar fáil ar sruthyoga.com.
Agus is féidir le Gaeilgeoirí triail a bhaint as imeachtaí speisialta ióga Gaeilge ar nós Yoga Gaelach le Naoise i mBaile Átha Cliath, ag meascadh ceoil, gluaiseachta agus Gaeilge.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
