

Tá an tÉireannach Finn Bálor le filleadh ar Éirinn leis an WWE an tseachtain seo chugainn, agus Monday Night Raw ag dul go Béal Feirste.
Tá an WWE chun a seó suaitheanta a thabhairt chuig SSE Arena i mBéal Feirste dá chéad eipeasóid riamh ar oileán na hÉireann, tar éis eipeasóid de Friday Night SmackDown ag an 3Arena i mBaile Átha Cliath anuraidh. Ag an am sin tháinig John Cena chun cinn sa tír.

Cé nach mbeidh Cena, a d’éirigh as anuraidh, i láthair i mBéal Feirste ar an Luan (19 Eanáir), tá neart le bheith ag súil leis fós má tá tú i do lucht leanúna gleacaíochta – agus Finn Bálor na hÉireann féin le dul i ngleic leis an laoch cultúir CM Punk do Chraobhchomórtas Trom-Mheáchain an Domhain Punk os comhair na mílte i láthair agus na milliúin ag faire ar fud an domhain ar Netflix.
Ach cé gur ainm tí é Finn sa WWE le breis agus deich mbliana, thosaigh a ghairm bheatha i bhfad roimhe sin.
Tús Bunúsach

Rugadh Fergal Devitt i mBré, Co. Chill Mhantáin, agus rinne sé a chéad chluiche faoina fíor ainm sa bhliain 2001, ag iomrascáil (wrestling) do NWA Hammerlock, agus bhunaigh sé é féin go gasta mar réalta nuair a bhuaigh sé Craobhchomórtas NWA Trom-Mheáchan Chomhlathas na Breataine.
Sa bhliain 2002, bhunaigh Fergal agus Paul Treacy NWA Ireland, agus d’oscail sé scoil iomrascála (wrestling school) inar thraenáil sé réaltaí, lena n-áirítear Becky Lynch, réalta WrestleMania agus Jordan Devlin — a shínigh leis an WWE faoin ainm fáinne JD McDonagh freisin.
New Japan Pro Wrestling agus Bullet Club

Sa bhliain 2006, shínigh Fergal le New Japan Pro Wrestling (NJPW), ag déanamh a chéad chluiche faoin ainm i bhfad níos fear, Prince Devitt.
Tar éis roinnt blianta mar ‘babyface’ (fear maith) agus ‘heel’(drochfhear), d’éirigh leis an Prionsa a bheith mar chuid de foireann leaiste (tag team) bunaithe, ag obair le Ryusuke Taguchi mar leath de Apollo 55.
D’oibrigh sé freisin mar Shóisearach Trom-Mheáchain cumasach, ag buachan comórtas ‘Best of the Super Juniors 2010’ agus ag buachan Craobhchomórtas Shóisearach Trom-Mheáchain IWGP.
Tar éis dó Craobhchomórtas Shóisearach Trom-Mheáchain a bhuachan faoi dhó eile, d’iompaigh Prionsa Devitt ina ‘heel’ (d’éirigh sé ina dhrochfhear) trí ionsaí a dhéanamh ar a iar-pháirtí oibre agus Bullet Club a bhunú – grúpa ghléasóirí gaijin (eachtracha), in éineacht lena ‘bouncer’ Bad Luck Fale, Karl Anderson, agus Tama Tonga.
Ba rud nua ar fad é an grúpa sa tSeapáin ag an am – toisc gur léiríodh iomrascálaíocht na Seapáine i gcónaí mar chomórtas spóirt dlisteanach, d’úsáidfeadh an grúpa tacticí rúnda ar nós cur isteach i gcluichí agus níos mó ná a gcuid comhraic; rud a ghlacfadh daoine leis sna Stáit Aontaithe, ach nach raibh beagnach cloiste faoi san Oirthear i bhfad.
Agus bunaíodh líne chabhrach iarbhír sa tSeapáin inarbh fhéidir le daoine glaoch isteach agus gearán a dhéanamh faoin méid a bhí á dhéanamh ag an Bullet Club gránna. Dáiríre!
Tar éis dó dúshlán a thabhairt gan rath do Chraobhchomórtas Trom-Mheáchain an Domhain IWGP (an crios is mó le rá sa chuideachta) i 2014, chaill Prince Devitt dá iar-chomhpháirtí, Ryusuke Taguchi, ina láithriú deireanach NJPW, sular shínigh sé leis an WWE mar Finn Bálor.
Gairm Bheatha WWE

Thosnaigh Fergal ag úsáid an ainm Finn Bálor nuair a bhog sé go WWE.
Bheadh sé ag dul ar aghaidh thar a bheith rathúil i mbranda forbartha WWE ag an am, NXT, ag buachan comórtas ‘Dusty Rhodes Tag Team Classic’ i gcoinne a chomh-loach Samoa Joe, sular bhuaigh sé Craobhchomórtas NXT sa tSeapáin i gcoinne Kevin Owens mar a phearsa ‘deamhain’, áit a dtiocfadh sé amach i bpéint aghaidhe deamhanach.
As sin, choinnigh sé an teideal ar feadh taifead ag an am 292 lá sular chaill sé do Samoa Joe, sular iarraigh sé é a bhuachan ar ais gan rath.
As sin, dréachtaíodh é chuig Monday Night Raw, áit ar cuireadh i gcluiche é ag Summerslam 2016 don Chraobhchomórtas ‘Universal’ nua-bhunaithe.
Cé gur bhuaigh sé an Craobh ‘Universal’ i gcluiche i gcoinne Seth Rollins, chríochnaigh sé ag gortú a ghualainn go dona – agus lá ina dhiaidh sin, b’éigean dó an crios a thabhairt suas sular cuireadh ar an taobhlíne é ar feadh naoi mí.
Tháinig sé ar ais i 2017, áit ar thosaigh sé ag achrann le Bray Wyatt, nach maireann, agus athcheangail sé lena iar-chomhghleacaithe Bullet Club Karl Anderson agus Luke Gallows chun ‘Bálor Club’ a bhunú.
Bhuaigh sé Craobhchomórtas Idir-ilchríochach na bliana 2018, ag buachan agus ag cailleadh an chrios ar feadh cuid mhaith den bhliain sular fhill sé ar NXT in 2019.
Chas sé ar an tsáil arís go gairid tar éis dó filleadh, sular bhuaigh sé Craobhchomórtas NXT folamh don dara huair.
The Judgement Day

I 2022, d’fhill Bálor ar Monday Night RAW, áit ar thosaigh sé achrann leis an ghrúpa The Judgement Day, a thosaigh laoch na gleacaíochta Edge. Mí ina dhiaidh sin, áfach, chríochnaigh sé ag dul isteach sa ghrúpa agus ag ciceáil Edge amach – ag tosú achrann idir na gleacaithe sinsearacha.
Chuirfeadh sé le ranganna an Judgement Day sa deireadh, lena n-áirítear Dominik Mysterio a earcú – mac an laoch Rey Mysterio – agus Craobhchomórtas Foireann Leaiste an Domhain a bhuachan in éineacht lena chomhghleacaí as Cill Mhantáin JD McDonagh.
D’fhill na buachaillí ar Éirinn i 2024, áit a rinne siad iomrascálaíocht im Over The Top Wrestling (OTT), grú[a neamhspleách as Baile Átha Cliath.
Rud a thugann anseo sinn: ar chlár RAW an 19 Eanáir, a bheidh ar siúl i mBéal Feirste, tabharfaidh Bálor dúshlán do CM Punk don Chraobhchomórtas Trom-Mheáchain Domhanda i gcluiche a chuir sceitimíní ar neart lucht leanúna WWE sa tír (ná fiafraigh faoin ngrafaic den chluiche…).
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.