Tá Contae an Chláir cháiliúil as dhá rud a shainíonn cultúr na hÉireann: an teanga Ghaelach agus an ceol traidisiúnta.
Cé nach labhraítear an Ghaeilge go forleathan mar chéad teanga anseo, tá iarrachtaí láidre athbheochana ar siúl sa chontae trí scoileanna, grúpaí cultúrtha agus féilte.
Is é an Clár croílár cheol traidisiúnta na hÉireann freisin. Tá cáil dhomhanda ar bhailte cosúil le hInis (Ennis), Sráid na Cathrach (Milltown Malbay) agus Dúlainn (Doolin) as seisiúin ina gcoinníonn fidil, fliúit agus consairtíní na seanamhráin beo.
Meallann Scoil Samhraidh Willie Clancy i Sráid na Cathrach na mílte gach Iúil, rud a fhágann gur ionad domhanda é an Clár do cheol na hÉireann.
Tagann an t-ainm Béarla ‘Clare’ ón nGaeilge ‘An Clár’, a chiallaíonn ‘an machaire (plain)’. Tagraíonn sé do limistéar cothrom in aice le hAbhainn an Fhearghais áit ar fhorbair baile an Chláir.
Tá an contae suite i gCúige Mumhan, agus an tAigéan Atlantach ag teorainn leis siar agus Abhainn na Sionainne soir.
Tá a shuíomh tar éis a stair a mhúnlú, ag tabhairt talamh torthúil dó agus rochtain ar uiscebhealaí a bhí ríthábhachtach don trádáil agus don taisteal.
Tosaíonn scéal an Clár na mílte bliain ó shin. Tá an Boirinn, i dtuaisceart an chontae, ar cheann de na tírdhreacha is suntasaí san Eoraip, le cosáin aolchloiche agus plandaí neamhchoitianta.
Tá sé saibhir i séadchomharthaí réamhstairiúla freisin, lena n-áirítear dolmainí, tuamaí dingeacha, agus dúnta fáinne. Tá Dolmain Pholl na mBrón, atá breis agus 5,000 bliain d’aois, ar cheann de na suímh sheandálaíochta is cumhachtaí in Éirinn.
Tháinig an Chríostaíocht go luath gok dtí An Clár. Bunaíodh lonnaíochtaí manach sa 6ú haois, agus ba lárionad foghlama agus dílseachta an chontae.
Níos déanaí, thóg na Normannaigh chaisleáin agus bailte tar éis dóibh teacht sa 12ú haois. Ba dhaingean cumhachta Normannach é Caisleán Bhun Ráite (Bunratty), atá athchóirithe inniu mar shuíomh oidhreachta.
Bhí tionchar mór ag cogaí Cromwell agus coigistiú talún an 17ú haois ar an gClár. Chaill go leor teaghlach dúchais a gcuid tailte, agus ghlac tiarnaí talún Sasanacha smacht air. Chuir Na Péindlíthe an 18ú haois cruatan leis, ag srianadh cearta Caitliceacha.
In ainneoin seo, choinnigh an Clár féiniúlacht láidir Ghaelach, a léiríodh trí cheol, damhsa agus scéalaíocht.
Sa 19ú haois bhí tragóid ann le linn an Ghorta Mhóir. Fuair na mílte bás nó d’imigh siad, agus thit an daonra go géar.
Dhírigh an saol sóisialta ar fheirmeoireacht agus ar iascaireacht, agus bochtaineacht fhorleathan. Ach mhair an ceol agus an teanga i dtithe agus i bpobail, agus tugadh anuas iad ó ghlúin go glúin.
Bhí ról ag An Clár i streachailt na hÉireann ar son neamhspleáchais le linn Chogadh na Saoirse, agus luíocháin agus díoltais ag fágáil a rian.
Sa 20ú haois, tháinig An Clár chun bheith cáiliúil as turasóireacht, a bhuíochas dá chósta iontach, Aillte an Mhothair (Cliffs of Moher), agus tírdhreach uathúil na Boirne (Burren).
Sa lá atá inniu ann, is meascán d’oidhreacht agus den saol nua-aimseartha é Contae an Chláir. Cuireann ranganna Gaeilge agus Gaelscoileanna an teanga chun cinn, agus coinníonn féilte ceoil an traidisiún bríomhar.
Tagann cuairteoirí chun na radhairc álainn a fheiscint agus ar son fuaim na ríleanna agus na rince i seisiún beoga i dteach tábhairne.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
