Is Teachta Dála neamhspleách í Catherine Connolly agus is í an t-iarrthóir ar an eite chlé.
Tá cáineadh déanta ag an Taoiseach agus ag daoine eile uirthi as obair a thairiscint do bhean a gearradh pianbhreith sé bliana príosúin uirthi i 2014 tar éis di a bheith ciontach i seilbh neamhdhleathach gunna.
Mar fhreagra, dúirt sí gur luach é an t-athshlánú (rehabilitation) atá tábhachtach d’Éirinn agus gur cheart dara deis a thabhairt do dhaoine.
Dúirt sí: ‘Ní thacaím le haon ghrúpa a chothaíonn foréigean. Is fuath liom é mar mháthair agus mar Theachta Dála baineann agus mar iarrthóir san uachtaránacht.
‘Ach ní féidir linn é a bheith againn i ngach slí.
‘Ní féidir linn duine a chur chun príosúin, agus is príosúnach measúil iad. Déanann siad gach rud. Tuigeann siad go bhfuil an rud atá déanta acu mícheart.
‘Athraíonn siad a saol, agus bogann siad i dtreo nua. Cén teachtaireacht a bheadh á seoladh againn mura gcreidfimid sin?’
Labhair Catherine go láidir freisin maidir le háit na hÉireann mar thír neodrach dhearfach, ag seoladh saighdiúirí amach chun an tsíocháin a chosaint in ionad dul isteach sa rás arm.
Mar sin féin, tá sí á cáineadh as comparáid a dhéanamh idir an tógáil arm sa Ghearmáin agus in áiteanna eile san Eoraip, agus an Ghearmáin sna 1930idí.
Dúirt sí gur tuairimí ginearálta a bhí iontu ar na himní faoin míleatú atá ag méadú ar fud na hEorpa agus ar fud an domhain.
Dúirt sí freisin gur tír neodrach í Éire agus gur cheart go mbeadh beartas neodrach réamhghníomhach aici. Tá seasamh láidir glactha aici maidir le Gaza agus cearta an duine ar fud an domhain.
Dúirt sí gur cheart do hUachtarán na hÉireann ‘an tsíocháin a chur chun cinn ar fud an domhain agus an fhírinne a chur i gcumhacht (truth to power), bíodh sé sin Putin agus ionradh na Rúise ar an Úcráin, rud atá go hiomlán doghlactha, rud a cháin mé ón gcéad lá, ach freisin Meiriceá agus a dtacaíocht ghníomhach don chinedhíothú (genocide) atá ag tarlú os ár gcomhair.’
Rugadh Catherine i mí Iúil 1957 agus tógadh í i mbruachbhaile Seantalamh (Seantalamh) i gCathair na Gaillimhe, duine amháin as ceathrar déag clainne.
Bhí a hathair ina mháistir tógála báid agus siúinéir, agus bhí cáil air as a scil ag tógáil na mbád traidisiúnta ar a dtugtar na hÚicéirí Gaillimh (Galway Hooker).
Bhí sí ina ball den Pháirtí Lucht Oibre ar dtús, agus toghadh í go Comhairle Cathrach na Gaillimhe i 1999.
Bhí sí ina Méara ar Ghaillimh ó 2004 go 2005. Tá sí ag déanamh ionadaíochta ar Ghaillimh Thiar i nDáil Éireann ó 2016 i leith.
Tá taithí aici mar abhcóide agus mar shíceolaí cliniciúil.
Rinne sí stair freisin nuair a ceapadh í mar an chéad bhean riamh mar Leascheann Comhairle i nDáil Éireann sa bhliain 2020, post a bhí aici go dtí 2024.
Tá Catherine Connolly san iomaíocht mar iarrthóir neamhspleách i dtoghchán Uachtaránachta 2025, agus tá tacaíocht aici ó na Daonlathaithe Sóisialta, Sinn Féin, an Páirtí Lucht Oibre, an Comhaontas Glas, People Before Profit, neamhspleáiche eile, agus grúpaí eile.
Tá an tUachtarán reatha, Michael D. Higgins, sa phost ó 2011, agus tá an dá théarma is faide caite aige.
Tá sé 84 bliain d’aois anois, agus dúirt sé féin agus a bhean chéile Sabina go bhfuil siad ag súil le dul ar scor agus filleadh ar an saol san Iarthar.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
