Mhol an tUachtarán Micheál D Ó hUigínn gur cheart Iosrael agus tíortha a sholáthraíonn airm di a eisiamh ó na Náisiúin Aontaithe.
Tagann sé seo tar éis d’fhoireann saineolaithe neamhspleácha arna gcoimisiúnú ag Comhairle um Chearta an Duine na Náisiún Aontaithe teacht ar an gconclúid go bhfuil Iosrael ag déanamh cinedhíothú i nGaza.
Ach tá Iosrael tar éis freagairt ar sin trí ionsaí ollmhór talún a sheoladh ar chathair Gaza, ag marú 40 duine ar a laghad sa chéad chéim den ionsaí.
Dúirt coimisiún de chuid na Náisiún Aontaithe atá ag fiosrú an chogaidh i nGaza go bhfuil Iosrael ag déanamh cinedhíothú (genocide) ar na Palaistínigh.
I dtuarascálacha roimhe seo, dúirt an coimisiún go ndearna Iosrael coireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh an chine dhaonna, ach níor luaigh siad cinedhíothú go dtí seo.
Dé Máirt, dúirt siad go gcomhlíonann gníomhartha na hIosraeilítigh sainmhíniú an cinedhíothú de réir Coinbhinsiún 1948.
‘Tá freagracht na gcoireanna uafásacha seo ar údaráis na hIosraeilítigh ag an leibhéal is airde, a d’eagraigh feachtas cinedhíothú le beagnach dhá bhliain anuas, le hintinn shoiléir an dream Palaistíneach i nGaza a scrios,’ a dúirt Navi Pillay, breitheamh ardchúirte ón Afraic Theas agus iarchoimisinéir Cearta Daonna na NA.
Shéan Oren Marmorstein, urlabhraí don Aireacht Gnóthaí Eachtracha Iosraelach, an tuarascáil agus thug sé ‘bréagach’ uirthi.
Agus na hionsaithe is déanaí ar siúl, dúirt oifigeach de chuid ghníomhaireacht leanaí na Náisiún Aontaithe go bhfuil sé ‘mídhaonnachtúil’a bheith ag súil go bhfágfadh na céadta mílte leanbh Cathair Gaza mar go raibh campaí níos faide ó dheas neamhshábháilte, róphlódaithe agus gan trealamh maith chun glacadh leo.
Go dtí seo, tá níos mó ná 140,000 Palaistíneach teitheadh ó dheas ó Chathair Gaza ó 14 Lúnasa, léiríonn sonraí na Náisiún Aontaithe, as daonra de thart ar 1 mhilliún duine.
Ag labhairt le tuairisceoirí ag an ‘Ploughing Championship’, i gceann dá chuid mór-láithrithe poiblí deireanacha roimh dheireadh a théarma in oifig, d’fhreagair an tUachtarán torthaí ‘doiciméid an-tábhachtaigh’.
Dúirt an tUachtarán Ó hUigínn: ‘Creidim féin gurb iad na cineálacha gníomhartha atá riachtanach anois ná eisiamh na ndaoine atá ag cleachtadh cinedhíothú, agus na daoine atá ag tacú le cinedhíothú le hairm.
‘Ní mór dúinn breathnú ar a n-eisiamh ó na Náisiúin Aontaithe féin, agus níor cheart go mbeadh aon leisce orainn a thuilleadh maidir le deireadh a chur le trádáil le daoine atá ag déanamh seo ar ár gcomhdhaoine,’ a dúirt sé.
Tá cáineadh idirnáisiúnta déanta ar Iosrael mar gheall ar an dochar a rinne a hionsaithe do shibhialtaigh.
Maraíodh na mílte Palaistíneach — go leor acu ina sibhialtaigh — scriosadh bailte iomlána, agus tá gorta forleathan.
Ar feadh míonna, chuir Iosrael cosc ar bhia agus ar chabhair dhaonnúil riachtanach dul isteach i nGaza.
Cé nach bhfuil cumhacht forfheidhmithe ag an gcoimisiún a d’eisigh an tuarascáil, dúirt Pillay i gcomhrá go mbeidh meáchan ag a gcuid torthaí i gCúirt Idirnáisiúnta Cheartais agus sa Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta.
Tá an chúirt ag breithniú achainí ón Afraic Theas chun cinedhíothú a dhearbhú.
Léiríonn an tuarascáil básanna sibhialtach de bharr buamáil dhian na hIosraeilítigh i gceantair daonra dlúth, scrios ospidéil agus clinicí — lena n-áirítear príomh chlinic torthúlachta — agus scrios áiteanna oideachais, creidimh agus cultúir.
Deirtear gur toradh air seo ná scriosadh féiniúlacht na bPalaistíneach.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
