

D’fhógair Uachtarán Mheiriceá, Donald Trump, go bhfuil sé ag cur Lisa Cook, ball de Bhord an Federal Reserve (an banc lárnach), as a post láithreach.
Tá an gníomh seo thar a bheith conspóideach agus is céim mhór é i gcoimhlint leanúnach Trump leis an mbanc lárnach.

Deir Trump go bhfuil ‘cúis láidir’ ann le creidiúint gur thug Cook eolas bréige i ndoiciméid mhorgáiste.
Níor thug sé aon fhianaise air seo, áfach, agus creidtear go bhfuil sé ag iarraidh fáil réidh léi ionas gur féidir leis duine is mian leis a chur ina post.
Maíonn sé freisin go dtugann an Bunreacht cumhacht dó ball den bhord a bhaint.
Dhiúltaigh sí le sin. Deir sí nach bhfuil aon údarás ag an uachtarán í a chur as oifig, agus go leanfaidh sí lena post.
‘Ní ghlacfaimid leis seo,’ a dúirt a dlíodóir Abbe David Lowell. ‘Rachaimid i ngleic leis i ngach bealach dlíthiúil chun an iarracht mhídhleathach seo a stopadh.’
Ní raibh a leithéid riamh ann go dtí seo – ball den bhord lárnach curtha as oifig ag uachtarán.
Tagann sé seo in am nuair atá Trump ag cur brú mór ar an mbanc, agus go háirithe ar a chathaoirleach Jerome Powell, mar nach bhfuil siad ag ísliú rátaí úis chomh tapaidh agus is mian leis.

Is duine de sheachtar rialtóir ar an mbord í Cook.
Tá sí freisin ar an gcoiste 12 bhall a shocraíonn rátaí úis na tíre.
Cheap iaruachtarán Joe Biden í i 2022, agus is í an chéad bhean Mheiriceánach Afracach ar an mBord.
Le déanaí, vótáil sí le Powell agus leis an gcuid eile chun na rátaí úis a choinneáil sheasmhach.
Tá Trump ag iarraidh rátaí níos ísle chun buntáiste eacnamaíoch a bhaint amach dá uachtaránacht, ach d’fhéadfadh sé sin an iomarca airgid a chur isteach sa gheilleagar, rud a d’fhéadfadh boilsciú a bheith mar thoradh air, le fadhbanna don gheilleagar níos déanaí.
Má éiríonn leis Cook a bhaint as a post, d’fhéadfadh sé duine eile níos fabhraí dá pholasaí féin a cheapadh. Bheadh tionchar aige sin ar iasachtaí do ghnáthmhuintir agus ar rátaí coigiltis sna bainc.
Tá roinnt saineolaithe ag rá anois go mbeidh dúshláin mhóra dlí ann.

Beidh an Teach Bán in ann an cinneadh a chosaint má léirítear cúis láidir agus cruinn. Murach sin, bheadh sé ina ionsaí ar neamhspleáchas an bhainc lárnaigh.
I ráiteas, dúirt Cook: ‘Rinne an t-uachtarán iarracht mise a chur as oifig “ar chúis”, ach níl aon bhunús dlí leis. Leanfaidh mé orm ag déanamh mo chuid oibre mar atáim ó 2022.’
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.