Tá Iosrael agus Hamas tar éis aontú le sos cogaidh (ceasefire) in Gaza agus le scaoileadh giall (hostages) agus príosúnaigh tar éis 15 mhí chogaidh.
D’fháiltigh ceannaire cearta na Náisiún Aontaithe, Volker Türk, roimh an scéala faoi chomhaontú sos cogaidh idir Iosrael agus Hamas, ag rá go fur ‘faoiseamh ollmhór’ é ‘tar éis an oiread sin pian agus ainnise dofhulaingthe’.
Dúirt Príomh-Aire Qatari, Sheikh Mohammed bin Abdul Rahman Al Thani, go dtiocfadh an comhaontú i bhfeidhm in Gaza Dé Domhnaigh chomh fada agus a cheadódh comh-aireachta Iosrael é.
Dúirt oifigeach Hamas gur cheadaigh siad an dréacht ó idirghabhálaithe.
Dúirt oifig phríomh-aire Iosrael Benjamin Netanyahu go raibh ‘roinnt clásal gan réiteach’ faoin gcomhaontú agus go raibh súil acu go bhféadfaí sonraí a thabhairt chun críche.
Mar sin féin, táthar ag súil go nglacfaidh comh-aireacht Iosrael leis an gcomhaontú, b’fhéidir maidin Déardaoin, cé go bhfuil sé ráite ag an aire slándála náisiúnta i bhfad ar dheis go vótálfaidh sé ina choinne.
Ansin foilseoidh rialtas Iosrael ainmneacha na bpríosúnach Palaistíneach go léir atá le scaoileadh. Dúirt an tUasal Türk: ‘Is mór an faoiseamh dom an scéala faoin gcéad chéim de shos comhraic in Gaza, agus tá sé fíor-riachtanach anois go leanfar leis.’
Spreag sé na páirtithe go léir ‘gach rud is féidir leo a dhéanamh chun a chinntiú go n-éireoidh leis na chéad chéimeanna eile den sos cogaidh in Gaza’.
De réir an chomhaontaithe, sa chéad chéim den sos cogaidh, scaoilfidh Hamas mórán de na gialla (hostages) is leochailí (vulnerable), mar mhalairt ar mórán príosúnach Palaistíneach agus fágfaidh fórsaí Iosrael na hionaid daonra (populated areas).
Beidh cead ag roinnt Palaistínigh filleadh ar a dtithe agus ceadófar cúnamh leighis (medical aid) dul isteach.
Dúirt Türk freisin go bhfuil gá le freagracht (accountability) agus ceartas (justice) dóibh siúd atá freagrach as ionsaithe an 7 Deireadh Fómhair, marú neamhdhleathach sibhialtach in Gaza, agus as gach coir eile faoin dlí idirnáisiúnta.
Dúirt Philippe Lazzarini, ceannaire ghníomhaireacht na Náisiún Aontaithe do dhídeanaithe na Palaistíne, go dtabharfaidh an comhaontú ‘faoiseamh a bhfuil géarghá leis ar deireadh do mhuintir Gaza agus scaoileadh na ngiall’.
Laghdaigh an t-ionsaí ar Gaza limistéir mhóra den áit go brablach (rubble) agus díláithríodh (displaced) thart ar 90% den daonra de 2.3 milliún, agus tá na céadta mílte pacáilte isteach i gcampaí pubaill feadh an chósta ina bhfuil ocras forleathan.
• Más mian leat ríomhphost (email) a fháil leis na scéalta Gaeilge is fearr ar ExtraG.ie, ó Luan go hAoine, seol an focal ‘Tá’ chuig joeextragdotie@gmail.com
• Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoi conas do chuid Gaeilge a fheabhsú is féidir dul chuig Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge.
• Tá athbheochan na Gaeilge ar siúl faoi láthair, ar mhaith leat páirt a ghlacadh. Léigh beagán Gaeilge gach lá ar Extrag.ie
Bí ar an gcéad duine a léann an Nuacht is déanaí i nGaeilge, leis an gclúdach is fearr ar chúrsaí reatha, Siamsaíocht bhríomhar agus Spórt.
